این وبلاگ شامل سلول های بنیادی و بانک خون بندناف رویان هم میباشد.

 
تست بررسی پارگی کیسه آب

پارگی زودهنگام کیسه آب (Premature Rupture of Membranes = PROM) مسبب یکی از مهمترین معضلات درمانی در طب زنان است که در 10- 8 درصد بارداری ها رخ می دهد.

تست تشخیص سریع پارگی کیسه آب (AmniSure)

مقدمه:

پارگی زودهنگام کیسه آب (Premature Rupture of Membranes = PROM) مسبب یکی از مهمترین معضلات درمانی در طب زنان است که در 10- 8 درصد بارداری ها رخ می دهد. پارگی زودهنگام کیسه آب در 2% بارداری ها قبل از هفته 37 اتفاق می افتد ( Preterm PROM) اما در مجموع علت 40% زایمان های زود هنگام را تشکیل می دهد.

خطرات پارگی زودهنگام کیسه آب عبارتند از: وقوع عفونت داخل رحمی، دیسترس تنفسی جنین، پرولاپس بند ناف، آندومتریت بعد از زایمان، جفت سرراهی و زایمان زود هنگام. لازم به تذکر است که همه این موارد می توانند موجب افزایش امراض (از جمله عفونت، هایپوپلازی ریه و سپسیس) و مرگ و میر جنین شوند.

عدم تشخیص به موقع پارگی زود هنگام کیسه آب می تواند عواقب ناگواری در پی داشته باشد. از طرفی تشخیص کاذب آن نیز می تواند منجر به انجام اقدامات غیر ضروری (مانند بستری کردن یا القاء زایمان) گردد.

ریسک فاکتورها:

ریسک فاکتورهای PROM عبارتند از: سابقه قبلی زایمان پیش از موعد (به ویژه به دلیل PROM)، کوتاهی طول سرویکس در سه ماهه دوم (کمتر از 25 میلی متر)، وجود انقباض های رحمی در بارداری کنونی.

ریسک فاکتورهای Preterm PROM عبارتند از: عفونت اینتراآمنیوتیک، شرایط بد اقتصادی- اجتماعی، پایین بودن شاخص توده بدن (BMI)، خونریزی در سه ماهه دوم و سوم، کمبود غذایی مس و اسید اسکوربیک، اختلالات بافت همبندی (مانند سندرم اهلر- دانلوس)، اعتیاد به سیگار، سرکلاژ و کونیزاسیون دهانه رحم.

تشخیص:

تست های رایج تشخیص پارگی کیسه آب عبارتند از: نیترازین، Ferning و Pooling.

نیترازین: در این تست pH ترشحات واژن (که به طور طبیعی 6-5/4 است) اندازه گیری می شود؛ در صورت نشت مایع آمنیوتیک (با pH بین 3/7-1/7)، pH ترشحات واژن افزایش یافته و از 6 بیشتر می شود. این تست به طور کاذب در 4/17-5% موارد مثبت می شود که ناشی از وجود سرویسیت، واژینیت (ناشی از تریکوموناس و یا واژینوزیز باکتریال)، خون، مایع منی و آلودگی به ادرار قلیایی و یا محلول ضد عفونی است. میزان موارد منفی کاذب آن هم 9/12% و به علت نشت های طولانی مدت و بسیار کم مایع آمنیوتیک است. حساسیت و ویژگی آن به ترتیب 7/90% و 2/77% است.

Pooling: یک تست کلینیکال بوده که با گذاشتن اسپیکولوم و مشاهده تجمع مایع در فورنیکس واژن و یا نشت مایع از دهانه رحم مشخص می شود.

Ferning: در این تست ترشحات واژن بر روی یک لام کشیده شده و زیر میکروسکوپ مورد بررسی قرار می گیرد. در صورت نشت مایع آمنیون، وجود پروتئین ها، کلرور سدیم و کریستال های مایع آمنیون، الگوی سرخسی شدن در این ترشحات ظاهر می شود. موارد مثبت کاذب این تست 30-5 % است که ناشی از آلودگی ترشحات سرویکس و مایع منی است. موارد منفی کاذب این روش هم 13-5 % است که در صورت استفاده از سوآب های خشک و یا وجود عفونت های شدید دیده می شود.

تست های مزبور بعضاً تهاجمی بوده و برای جمع آوری نمونه به اسپیکولوم نیاز دارند. بعلاوه حساسیت این تست ها با گذشت بیش از یک ساعت از پارگی کیسه آب، به صورت فزاینده ای کاهش یافته، بعد از 24 ساعت کاملاً نامطمئن می شوند و ارزش آنها با ارزیابی ساده بالینی برابر می گردد.

روش های غیرتهاجمی رایج عبارتند از: اندازه گیری آلفا فتو پروتئین، پرولاکتین واژن، فیبرونکتین و IGF-BP1. سونوگرافی نیز کاهش مایع آمنیون (Oligohydramnios) را نشان می دهد.

جدیدترین روش تشخیص پارگی کیسه آب AmniSure است که دارای تأییدیه FDA نیز است.

این تست مقادیر ناچیز PAMG-1 (Placental Alpha-1 Microglobulin) در ترشحات واژن را مشخص می کند. این پروتئین اولین بار در سال 1975 توسط دکتر پترونین (Petrunin) کشف و به عنوان مارکر پروتئینی اختصاصی مایع آمنیوتیک معرفی گردید. این پروتئین با غلظت بسیار بالا (ng/ml 25000-2000) در مایع آمنیوتیک، با غلظت کم در خون و به مقدار بسیار اندک ( ng/ml22/0-05/0) در ترشحات واژن یافت می شود. در عفونت های شدید واژینال و خونریزی های اندک غلظت PAMG-1 به حداکثر ng/ml3 می رسد که از حداقل میزان قابل کشف توسط این روش ( ng/ml5) کمتر است و در نتیجه در تست تداخلی ایجاد نمی کند. حساسیت این تست برای تشخیص PAMG-1 معادل ml 05/0-005/0 است، بنابراین موارد تحت بالینی (Sub clinical) نیز که نشت واضحی از مایع آمنیون دیده نمی شود، توسط این تست قابل تشخیص است. در این روش برای تهیه نمونه نیازی به استفاده از اسپیکولوم نیست.

اساس این تست ایمونوکروماتوگرافی (با استفاده از دو نوع آنتی بادی منوکلونال ضد PAMG-1) است. حساسیت، ویژگی، ارزش پیشگویی کننده مثبت و منفی آن به ترتیب 9/98 %، 100 %، 100 % و 1/99 % است. موارد مثبت کاذب در خونریزی شدید (بطوریکه سوآب قرمز می شود) دیده می شود. در صورت استفاده از دوش واژینال (با مواد ضدعفونی کننده و یا ترکیبات دارویی) تا 6 ساعت از انجام تست خودداری شود. عفونت واژینال، ادرار و مایع منی هیچگونه تداخلی در تست ندارد.

درمان:

روش های درمان پارگی کیسه آب عبارتند از: انجام اقدامات پروفیلاکتیک مانند تجویز آنتی بیوتیک (برای پیشگیری از التهاب پرده کوریون، اندومتریت پس از زایمان و عفونت نوزادان)، استفاده از داروهای ضد انقباض (tocolytic) و کورتیکو استروئیدها (برای کاهش سندرم دیسترس تنفسی جنین) و نهایتاً القاء زایمان



:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


آزمایش لپتین

لپتین یک ماده طبیعی مهارکننده اشتها است و اولين بار در سال 1994 توسط محققي به نام Jeffrey friedman كشف شد.

آزمایش لپتین

مقدمه :

هورمون لپتین براي اولين بار در سال 1994 توسط محققي به نام Jeffrey friedman كشف شد. لپتین یک پروتئین شانزده کیلودالتون (با 167 اسید آمینه) می باشد و توسط ژن بزرگي به نام ژن ob كد ميشود. لپتین به وسیله بافت چربی در بدن انسان ساخته و در خون رها می‌شود و از طریق گردش خون به مغز رفته و در آنجا از راههای مختلف موجب کاهش اشتها و افزایش مصرف می‌شود، در واقع مانع زیاد چاق شدن ما می‌شود.

افرادی که وزن کم می‌کنند، میزان لپتین کاهش پیدا می‌کند، چرا که بدن سعی می‌کند با این کاهش وزن مخالفت کند و از ذخایر انرژی خود(بافت‌های چربی) محافظت کند در نتیجه با رساندن سطح لپتین به میزان آن قبل از شروع رژیم غذایی می توان این اثر محافظتی بدن را خنثی نمود وگرنه بلافاصله با قطع رژیم غذایی فرد به سرعت به وزن قبل از خودش خواهد رسید.

مکانیسم عمل:

لپتین موجب کاهش تولید نوروپپتید y هیپوتالاموس که محرک قوی اشتها است می‌شود (لذا اشتها را کم می‌کند). همچنین موجب افزایش a-msh که یک عامل کاهنده اشتها در هیپوتالاموس است نیز می‌شود (باز هم اشتها را کم می‌کند). لپتین موجب افزایش ترشح TRH و GnRh می‌شود لذا موجب افزایش مصرف انرژی می‌گردد. بنابراین لپتین یک ماده طبیعی مهارکننده اشتها است.

تولید لپتین و عملکرد آن:

لپتین تنها در سلولهای چربی و به میزان کمتر در اپی‌تلیوم روده و جفت، تولید می‌شود. گیرنده لپتین اساسا در نواحی از مغز شامل نورونهای هسته‌های آرکوآت، ونترمدیال هیپوتالاموس بیان می‌گردد که در تنظیم رفتار خوردن، نقش دارند. این گیرنده همچنین در سلولهای قسمت قشری غدد فوق کلیوی و سلولهای بتای پانکراس هر چند به میزان کم، بیان می‌گردد. لپتین حامل پیامی مبنی بر کافی بودن ذخایر چربی و کاهش مصرف مواد سوختی و افزایش مصرف انرژی است.

اثر متقابل لپتین با گیرنده خود در هیپوتالاموس، رهاسازی پیام اثر کننده بر روی اشتها را تغییر می‌دهد. لپتین همچنین سیستم عصبی سمپاتیک را تحریک نموده و به این ترتیب سبب افزایش فشار خون، ضربان قلب و تولید حرارت (تولید حرارت به قیمت انرژی متابولیک) از طریق جدا نمودن انتقال الکترون از سنتز ATP در میتوکندری بافت چربی می‌گردد.

كنترل سنتز و ترشح لپتين:

مقدار لپتين بيان شده توسط سلولهاي آديپوسيت با محتواي چربي سلولها ارتباط دارد. زماني كه محتواي چربي سلولهاي آديپوز زياد مي شود اين سلولها لپتين را ترشح مي كنند. به نظر مي رسد كه تعدادي از هورمون ها كه شامل گلوكوكورتيكوئيدها و انسولين هستند بيان ژن ob را تنظيم مي كنند. رسپتورهاي لپتين به مقدار زياد در نواحي از هيپوتالاموس كه اهميت زيادي در تنظيم وزن بدن دارند بيان مي شود. لپتين بصورت يك سيگنال فيدبكي ساده عمل مي كند . زماني كه چربي بيش از اندازه در سلولهاي آديپوز وجود داشته باشد آنها لپتين را توليد مي كنند و لپتين توسط جريان خون به هيپوتالاموس مي رود و پيام« من گرسنه هستم» را كه توسط هيپوتالاموس صادر مي شود خاموش كرده و تمايل به غذا خوردن را كاهش مي دهد. بنابراين لپتين به عنوان يك سيگنال سيري مطرح است و بنظر مي رسد كه نشانه اي براي مغز باشد كه چه مقدار چربي بايد ذخيره شود و همچنين ميزان جذب غذا را تنظيم مي كند.

اثرات فيزيولوژيك لپتين :

لپتين تركيب مهمي است كه در تنظيم وزن بدن در طولاني مدت نقش دارد.از نظر ژنتيكي موشهاي چاق با موتاسيون هاي غيرفعال كننده در ژنob يا ژن كد كننده گيرنده لپتين (ژنdb) شناسائي شدند.مطالعلت اخير روي مردم چاق و تنومند و افراد لاغر نشان داد كه ميزان لپتين سرم ارتباط بسيار قوي با درصد چربي بدن دارد. اين ارتباط حتي در مورد mRNA ob بين افراد چاق و لاغر از ارتباط قبلي هم قوي تر بود. به نظر مي رسد كه سلولهاي چربي همانگونه كه افزايش در اندازه پيدا مي كنند به علت تجمع تري گليسريد ها بيشتر و بيشتر لپتين را سنتز مي كنند. بنابراين لپتين به عنوان يك شاخص براي حالت تغذيه اي بدن است. تزريق روزانه لپتين به موشهاي ob/ob منجر به يك كاهش واضح در جذب غذا براي چندين روز شد ونيز سبب يك كاهش 50 درصدي در وزن بدن در مدت يك ماه گرديد. اين اثرات حداقل ناشي از دو اثر لپتين بود:

• كاهش گرسنگي وكاهش در جذب غذا: كه در ارتباط با مهار سنتز نوروپپتيد Y ميباشد و اين نوروپپتيد محرك بسيار مهمي در رفتار غذا خوردن است و مقدار جذب غذا را افزايش مي دهد.

• افزایش مصرف انرژي كه با افزايش جذب اكسيژن، دماي بالاتر بدن و از دست دادن توده بافت چربي صورت مي گيرد. با تزريق لپتين به موشهائي كه كمبود رسپتور لپتين را داشتند هيچ اثري مشاهده نشد و زماني كه لپتين به موشهاي نرمال داده شد آنها دچار از دست دادن وزن شدند ( كه اين حالت با از دست رفتن بافت چربي و افزايش لاغري مشخص گرديد.)

علائم کلینیکی کاهش لپتین و درمان آن:

در بعضی کودکان بروز زودرس چاقی مفرط با عدم توانایی در تولید لپتین همراه است. دیده شده است که در کودکان بسیار چاق که در در کاهش وزن نیز ناتوان هستند، نقص ژنتیکی در تولید لپتین دارند و در این کودکان تزریق لپتین باعث کاهش وزن چشمگیر در آنها شده است.


در دخترانی که دچار کمبود لپتین بوده اند وتحت درمان با لپتین انسانی قرار گرفتند، کاهش چشمگیر وزن (متوسط 4/16 کیلو) و تغییر در ترکیب بدن در انها مشاهده شد.

با این حال، تجویز لپتین در افراد بالغی که میزان لپتین بدن آنها نرمال بود، تغییر چشمگیری در وزن ایجاد نکرده است.

چای سبز (به خصوص بین دو وعده غذایی) باعث افزایش هورمون لپتین می شود.

کمبود روی در بدن اثر منفی روی سطح لپتین دارد و دادن مکمل های روی سبب افزایش سطح لپتین می شود.



:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


مارکر جدید Calprotectin برای تشخیص بیماریهای التهای روده (inflammatory bowel disease=IBD)

مقدمه

Calprotectin یک تست جدید برای تشخیص بیماریهای التهابی روده (inflammatory bowel disease) می باشد و تقریبأ جایگزینی برای تست های تهاجمی مثل Colonoscopy و یا اسکن white cell نشاندار شده با رادیواکتیو می باشد.

خصوصیات ساختمانی و عملکردی

Calprotectin یک پروتئین 36 کیلو دالتونی می باشد که به کلسیم و روی باند می شود. در 40-30% گرانولهای سیتوزولی نوتروفیل ها وجود دارد و در شرایط In Vitro مشخص شده که خاصیت باکتریسیدالی و ضدقارچی (Fungistatic) داشته و در مقابل تجزیه آنزیمی عوامل فوق مقاوم بوده و به آسانی در مدفوع قابل اندازه گیری می باشد.

کاربرد کلینیکی

بیماریهای التهابی روده (inflammatory bowel disease) گروهی از بیماریهای گوارشی را شامل می شود که سبب ایجاد یک سری التهابات پاتولوژیک در روده ها می شود که می تواند به داخل حفره روده ها هم این التهاب کشیده شود. این بیماری حداقل 2 میلیون نفر را در اروپا درگیر کرده و علائم کلینیکی آن بسیار شبیه سندرم روده تحریک پذیر (Irritable Bowel Syndrome=IBS) می باشد. این بیماری ها شامل دوره های متناوبی از بهبودی و عود بیماری می باشد که از مشخصات عود بیماری افزایش التهابات روده ای می باشد.

وجود این پروتئین در مدفوع همبستگی بالایی با تست تشخیصی 111 - Indium – Labelled Leukocyte بعنوان استاندارد طلایی تشخیص بیماری IBD دارد.

شایعترین بیماریهایی که باعث افزایش Calprotectin می شود عبارتند از:

1- بیماری کرون (Crohn’s Disease)

2- کولیت اولسراتیو (Ulcerative Colitis)

3- کانسر روده

توجه شود که در سندرم روده تحریک پذیر سطح Calprotectin نرمال است.

ویژگی ها

کاربرد Calprotectin برای موارد ذیل می باشد:

1- افتراق بیماریهای ارگانیک روده ای از بیماریهای عملکردی روده ای (مثل IBD) و در نتیجه پرهیز از استفاده تست های تهاجمی مثل کولونوسکوپی

2- ارزیابی اثر بخشی درمان در IBD

3- تشخیص عود مجدد بیماری یا شعله ور شدن (Flare) بیماری IBD

4- یک تست تشخیصی جانبی برای بیمارانی که ترس از سوزن و یا آندوسکوپی دارند



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی، میکروبیولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان بیضه

سرطان چيست؟
رشد غير قابل کنترل سلولهای قسمتی از بدن سرطان ناميده می شود. رشد و تقسيم سلولهای طبيعی بر اساس يک نظم خاص صورت می پذيرد ولی سلولهای سرطانی اينگونه نيستند. البته سرطانها انواع مختلفی دارند ولی همه آنها در يک صفت مشترکند: رشد غير قابل کنترل.
انواع مختلف سرطانها رفتار بسيار متفاوتی دارند، مثلا سرطانهای ريه و پستان بيماريهای بسيار متفاوتی هستند، با سرعتهای مختلف رشد می کنند و پاسخهای متفاوتی به درمان ميدهند. به همين دليل هر نوع سرطان به درمان خاصی نياز دارد. گاهی سلولهای سرطانی از تومور اصلی جدا شده و از طريق خون يا سيستم لنفاوی در قسمتهای ديگر بدن پخش می شوند. اين سلولها ممکن است در مناطق جديدی جايگزين شوند و هسته اولیه يک تومور جديد را تشکیل دهند که به اين روند متاستاز گويند و سرطانی که به اين طريق ايجاد می شود سرطان متاستاتيک ناميده می شود که اين سرطان متاستاتيک به نام همان سرطان اوليه خوانده ميشود. مثلا اگر يک سرطان پروستات به استخوانها متاستاز دهد؛ اين سرطان ثانويه در استخوانها باز هم سرطان پروستات خوانده می شود. چون همان خصوصيات و رفتار سرطان اوليه را دارد.
يکی از درمان پذيرترين سرطانها سرطان بيضه است که با وجود شيوع کم به دليل وقوع آن در جوانان مهم جلوه می کند. اين سرطان يک يا هر دو بيضه آقايان را درگير می کند.

بيضه چيست؟
بيضه قسمتی از سيستم توليدمثل آقايان است. اين عضو در يک ساک پوستی به نام اسکروتوم قرار گرفته است و توسط يک کورد طناب مانند در پشت قاعده آلت تناسلی متصل است.بيضه ها هورمون مردانگی توليد می کنند که بيشترين و مهمترين آنها تستوسترون است؛ علاوه بر آن توليد اسپرم نيز به عهده اين ارگان است. سلولهای اسپرم از بيضه ها به لوله های کوچکی به نام وازدفران منتقل می شوند و سپس وارد اپيديديم می شود؛ در تمام طول مسير اسپرم درون مايعی به نام مايع منی (Semen) شناور است اين مايع توسط غدد پروستات و وزيکول سمينال توليد می شود. در طی انزال اين مايع از طريق لوله پيشابراه ( که از وسط آلت عبور می کند) به نوک آلت رسيده و از بدن خارج می گردد.
در بيضه چند نوع سلول وجود دارد که هر يک وظيفه خاصی دارند مثلا يک گروه هورمون توليد می کنند و گروه ديگر اسپرم. در هر نوع از اين سلولها ممکن است يک يا چند نوع سرطان بروز کند که درمان آنها متفاوت خواهد بود.


سه نوع سرطان اصلی و مهم بيضه عبارتند از:

۱- تومورهای سلولهای زايا(Germ cell) : : اين تومور شايعترين نوع سرطان بيضه است و از هر ۱۰ مورد سرطان بيضه ۹مورد آن از اين دسته اند. اين سرطان سلولهای توليد کننده اسپرم را درگير می کند و خود شامل دو گروه سرطان است سمينوما که معمولا در اواخر دهه ۳۰ تا اوايل دهه ۵۰ سالگی ديده می شود. گروه ديگر سرطان غير سمينومايی است که در سنين جوانتری ديده می شود و معمولا در فواصل سنين ۱۸تا ۴۰سالگی اتفاق می افتد.


۲- تومورهای استرومال که در سلولهای توليد کننده هورمون مردانگی و بافت همبند اطراف آن ديده می شود. اين تومورها معمولا خوش خيم هستند و به بيرون بيضه گسترش نمی يابند و با عمل جراحی کاملا برطرف می شوند.


۳- تومورهای بيضه ای ثانويه که ناشی از متاستاز تومورها به ساير نقاط بدن هستند. اين نوع تومورها معمولا در مردان بالای 50 سال دیده می شوند و شايعتر از تومورهای اوليه با منشا خود بيضه هستند. درمان معمول آنها برداشتن توسط جراحی و سپس راديوتراپی و شيمی درمانی است.
در پسربچه هايی که لوسمی حاد دارند گاهی سلولهای لوسمی می تواند به بيضه گسترش يابد وسرطان ايجاد نمايد. سرطان پروستات، ريه، پوست، کليه و ساير ارگانها نيز می تواند به بيضه گسترش يابد. اين سرطانها چون ناشی از گسترش تومورهای ديگر هستند معمولا پيش آگهی خوبی ندارند.


چه تعدادی از مردان به اين سرطان مبتلا می شوند؟
خطر ابتلا به اين سرطان ۱به ۳۰۰ است يعنی از هر ۳۰۰ مرد يک نفر به آن مبتلا می شود.


علت سرطان بيضه چيست؟
علت دقيق اکثر موارد سرطان بيضه مشخص نيست ولی تعدادی از عوامل خطر مستعد کننده ايجاد اين سرطان شناخته شده است.
وجود عوامل خطر معمولا شانس ابتلای فرد به اين بيماری را افزايش می دهد. سرطانهای مختلف عوامل خطر متفاوتی دارند؛ بعضی از عوامل خطر مثل سيگار کشيدن قابل کنترل است ولی بعضی ديگر مانند سن و نژاد قابل تغيير نيستند. با اين وجود تاکيد می کنيم که داشتن يک و يا حتی چند عامل خطر به معنای اين نيست که فرد حتما مبتلا به سرطان خواهد شد، فقط شانس ابتلا به سرطان در وی افزايش می يابد و بهتر است در فواصل مناسب از نظر وجود سرطان مربوطه چک شود.
به هر حال شانس ابتلا به سرطان بيضه حتی در صورت وجود عوامل خطر آن اندک است.

عوامل خطر سرطان بيضه عبارتند از:

نهان بيضگی یا کریپتورکیدیسم: اين مشکل عامل خطر اصلی به حساب می آيد. قبل از تولد بيضه يک جنين پسر در شکم وی قرار دارد و درست قبل از تولد و يا ماههای اول بعد از تولد بيضه ها پايين آمده و درون اسکروتوم قرار می گيرد ولی تقريبا در ۳% از پسران بيضه ها پايين نمی آيد که به آن نهان بيضگی گويند و بايد در همان سنين کودکی نسبت به پايين آوردن آنها به وسيله جراحی اقدام کرد در غير اينصورت در بيضه باقيمانده در شکم شانس سرطان بيضه بسيار افزايش می يابد.


سابقه خانوادگی: اگر پدر، برادر و يا فرزند مردی مبتلا به سرطان بيضه شده باشد احتمال ابتلا به سرطان بيضه در وی بالاتر خواهد بود.


ايدز یا ابتلا به ویروسHIV : هيچ عفونت ديگری به جز اچ. آی. وی.( ويروس ايدز) شانس ابتلا به سرطان بيضه را افزايش نمی دهد.


نژاد و قوميت: اين سرطان در سفيدپوستان آمريکايی و اروپايی از آسيايی ها و آفريقايی ها بیِشتر است.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


تشخیص آزمایشگاهی هلیکوباکتر پیلوری (Helicobacter pylori)

مقدمه

هلیکوباکتر پیلوری باسیل گرم منفی، خمیده و میکروآئروفیلیک است. هم اکنون این باکتری به عنوان عامل اصلی گاستریت مزمن، زخم های پپتیک (در هر دو ناحیه اثنی عشر و معده)، آدنوکارسینوم و لنفوم سلولهای MALT شناخته شده است. عفونت ناشی از این باکتری انتشار جهانی داشته و در تمام گروههای سنی مشاهده می شود. تخمین زده می شود که حدود 50 درصد مردم جهان ، آلوده هستند. بر خلاف کشورهای توسعه یافته ، در کشورهای در حال توسعه انسان ها در سالهای اولیه عمر خود با این باکتری آلوده شده و عفونت از طریق گوارش با بلع باکتری ایجاد می شود ولی احتمال انتقال شخص به شخص H.pylori نیز وجود دارد ، زیرا انتشار خانوادگی عفونت رخ می دهد. اما با اهمیت ترین راه انتقال از طریق آب است.

یافته های بالینی

عفونت حاد می تواند به بروز بیماری درقسمت فوقانی دستگاه گوارش منجر شود که با درد و حالت تهوع همراه است و در بعضی از بیماران استفراغ و تب نیز ممکن است وجود داشته باشد. این علائم یک الی دو هفته بطول میانجامد و پس از استقرار H.pylori ، عفونت برای سالها و احتمالأ دهه ها و حتی تا تمام طول عمر فرد باقی می ماند. عفونت با این باکتری در بزرگسالان معمولأ مزمن است و بدون درمان داروئی بهبود نمی یابد، اما حذف خود به خودی باکتری در کودکان دیده شده است. گاستریت ناشی از این باکتری منجر به عوارضی نظیر زخم معده (قسمت تحتانی معده یا ناحیه آنتر) ، دئودنوم ، آتروفی مخاط معده ، کارسینوم و لنفوم سلولهای MALT معده می شود. شایعترین فرم گاستریت ایجاد شده توسط این باکتری گاستریت غالب در ناحیه آنتر معده می باشد. در مقابل بیمارانی هم هستند که گاستریت غالب در ناحیه تنه معده دارند که منجربه آتروفی چند کانونی (multi focal) می شود. این بیماران مستعد زخم معده ، آتروفی معده ، متاپلازی روده ای و بالاخره کارسینوم معده می باشند. خطر زخم پپتیک در مبتلایان به عفونت H.pylori زیاد است و ریشه کنی (eradication) این باکتری به طور قابل توجهی خطر عود زخم پپتیک ناشی از H.pylori را کاهش می دهد. این باکتری در سال 1994 به عنوان کارسینوژن درجه یک برای کانسر معده شناخته شد.

نقش H.pylori در سوء هاضمه بدون زخم (Non Ulceric Dyspepsia) نامشخص است ، ولی H.pylori در این بیماران

شیوع بالائی دارد. در ایجاد عفونت ناشی از این باکتری، استعداد ژنتیکی میزبان نیز حائز اهمیت است.

هلیکوباکتر هلمانی که مخصوص سگ، گربه و خوک می باشد ، نیز می تواند در انسان گاستریت خفیف ایجاد کند.

بیماریزایی

فاکتورهای بیماریزایی این باکتری عبارتند از:

تحرک (این باکتری دارای 7-3 تاژک پوشش دار در یک قطب خود بوده و به شدت متحرک می باشد. این تاژک ها سبب توانایی عبور باکتری از لایه مخاط معده را می شوند)، آنزیم اوره آز (این آنزیم اوره پلاسمایی مترشحه از جداره معده را تجزیه کرده، یون آمونیوم آزاد می کند که می تواند pH محیط پیرامون باکتری را خنثی نگه دارد و از طرفی خود آمونیاک تولید شده نیز به طور مستقیم می تواند به سلولهای اپی تلیال آسیب برساند) ، چسبندگی (پروتئین های مانند هماگلوتینین و پروتئین Bab A سبب چسبندگی این باکتری به سلولهای پوششی مخاط معده می شود) ، سیتوتوکسین (سیتوتوکسین واکوئله کننده vac A که موجب آسیب به سلولهای پوششی مخاط معده شده، نفوذپذیری سلولها را به اوره افزایش می دهد تا جریان عبور اوره از مخاط معده بیشتر شود و از طرفی با آسیب رساندن به غشاء میتوکندریال باعث ترشح سیتوکروم C می شود که آن هم به نوبه خود پروسه آپوپتوزیس یا مرگ سلولی را در سلولهای مخاطی معده آغاز می کند).



:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


چگونه در جنسیت جنین تأثیر بگذاریم؟

خانمها هر ماه در اواسط سيكل خود يك يا چند تخمك كه از نظر كروموزومي فقط X هستند توليد مي كنند و در مقابل آقايان داراي دو نوع اسپرم حاوي كروموزومهاي جنسي X و Y هستند در واقع اين مرد است كه جنسيت سلول تخم را تعيين مي كند به شكلي كه اگر تخمكي كه حاوي كروموزوم


خانمها هر ماه در اواسط سيكل خود يك يا چند تخمك كه از نظر كروموزومي فقط X هستند توليد مي كنند و در مقابل آقايان داراي دو نوع اسپرم حاوي كروموزومهاي جنسي X و Y هستند در واقع اين مرد است كه جنسيت سلول تخم را تعيين مي كند به شكلي كه اگر تخمكي كه حاوي كروموزوم جنسي X است با اسپرم حاوي كروموزوم جنسي Y لقاح يابد سلول تخم مذكر شده و اگر تخمك X با اسپرم حاوي X لقاح يابد سلول تخم مونث مي شود. از خصوصیات اسپرم هایی که حاوی کروموزوم Y (که نسبت به کروموزوم X بسیار کوچکتر بوده) می باشند این است که برخلاف اسپرم های حاوی کروموزوم X که می تواند تا 5-4 روز در محیط واژن زنده بمانند، حداکثر 18-16 ساعت در محیط واژن زنده می مانند. از طرفی هنگامي كه يك تخمك رها ميگردد 12 تا 24 ساعت فرصت دارد تا توسط اسپرم بارور گردد و پس از آن از بین می روند. ثانیأ اسپرم های حاوی کروموزوم Y در محیط قلیایی بهتر زنده می ماند و سرعت حرکت بالاتری نسبت به اسپرم های حاوی کروموزوم X دارند. بر اساس همین خصوصیات می باشد که می توان در تعیین جنسیت جنین دخالت نمود.

1: - PH واژن
اسپرم مرد ( كروموزوم Y)در محيط قليائي بهتر زنده مي ماند، ازطرفي محيط رحم در زمان تخمك گذاري (14 سيكل ماهانه 28 روزه) داراي PH بالا و قليائي است و در صورتي كه لقاح در اين روز صورت گيرد به احتمال زياد جنين تولد يافته پسر خواهد بود و در بقيه اوقات چون PH دهانه رحم پايين و اسيدي است كرموزوم X بيشتر زنده مانده و احتمال دختر شدن جنين بيشتر است.

2-زمان آميزش:
اگرآميزش در حوالي زمان تخمك گذاري صورت گيرد ، پسر بدنيا خواهد آمد چرا كه در زمان تخمك گذاري ترشحات دهانه رحم از هميشه قليايي تر و رقيق تر است و ارتجاع پذيرتر است و حركت اسپرمهايY را بسيار سهل و آسان مي كند اما اگر مقاربت 1 تا 2 روز بعد يا قبل از تخمك گذاري اتفاق بيفتد شانس پسر شدن بشدت كاهش مي يابد و احتمال دختر زياد مي شود.

روشهای تعیین دقیق زمان تخمک گذاری:
2-1- اندازه گيري درجه حرارت بدن: بعد از توليد هر تخمك، تخمدان پروژسترون توليد مي كند . يعني هورموني طبيعي كه در صورت حاملگي از آن محافظت مي كند . پروژسترون ميانگين دماي بدن را افزايش مي دهد و اندازه گيري درجه حرارت بدن در صبح زود يكي از روشهايي است كه بيماران براي كنترل تخمك گذاري مي توانند مورد استفاده قرار دهند .
دماي بدن بيماران با توجه به سيكل ماهانه هر روز صبح قبل از برخاستن از رختخواب اندازه گيري و ثبت مي گردد. الگوي تخمك گذاري آن است كه دماي بدن قبل از تخمك گذاري (عمو ما روزهاي 14– 1 قاعدگي ) زير 36 درجه سانتيگراد در نوسان بوده ، و پس از تخمك گذاري ( يعني در روز 15 يا بعد از آن درجه حرارت بدن فرد به ميزان 1 - 5 /0 درجه افزايش پيدا مي كند ، اين نوسان در بالاتر از 36 درجه سانتي گراد تا قاعدگي بعدي ادامه ميابد كه اين افزايش دماي بدن حاكي از تخمك گذاري است. نمودار بالابودن درجه حرارت بدن در نيمه دوم سيكل قاعدگي ثابت مي كند تخمك گذاري اتفاق افتاده است. سيكل بدون تخمك گذاري نمي تواند به صورت پيوسته دماي بدن را در نيمه دوم سيكل قاعدگي افزايش يافته نشان دهد.

2-2- ترشح موکوس دهانه رحم: در چرخه قاعدگي ميزان ترشح موكوس واژن كاهش مي يابد. اما در زمان تخمك گذاري ترشح موكوس واژن افزايش يافته و شفاف، لغزنده و چسبناك ميگردد.

2-3- روش تقويمي: با ثبت دقيق روز نخست قاعدگي و پيش بيني روز تخمك گذاري در سیکل های 28 روزه (روز 14) می توان روز تخمک گذاری را تخمین زد.

2-4- استفاده از کیت های تخمک گذاری: روش ديگر كنترل تخمك گذاري روش استفاده از كيت پيش بيني كننده روز تخمك گذاري است، كه مقدار هورمون تبديل كننده فوليكول به جسم زرد ( LH)را قبل از تخمك گذاري در ادرار اندازه گيري مي كند. اين آزمايش به مدت 4 يا 5 روز در ميان سيكل قاعدگي از حدود روز 11 سيكل انجام مي شود و زمان افزايش" LH " قبل از تخمك گذاري محسوب مي شود. زماني كه غلظت هورمون " LH " در ادرار افزايش پيدا مي كند، تست مثبت مي شود. 24-18 ساعت پس از مثبت شدن تست تخمك گذاري انجام می شود.

3- تغذيه قبل از بارداري:

تغذيه نقش اساسي در تعيين جنسيت خواهد داشت زيرا مواد غذايي ارتباط مستقيمي با كاهش يا افزايش PH رحم دارند. مواد غذايي حاوي سديم، فسفر، آهن، پتاسيم و روي باعث افزايش PH رحم شده و نقش مفيدي در پسر شدن جنين دارند اين مواد غذائي شامل:زرد الو، پسته، سيب، گوجه سبز، خرما، گيلاس، تمشك، توت فرنگي، انجير، خربزه، گوجه فرنگي، پياز، ، زيتون، سيب زميني، گوشت قرمزوماهي،برنج ، اسفناج ،شكلات،موز

مي باشند و برعكس استفاده از خوراكي هايي كه حاوي كلسيم، منيزيم و مس هستند مثل لبنيات ( ماست ،شير، پنير)، كلم، قارچ، نخود سبز، لوبيا سبز ،كاهو، جو ، گردو، تخم مرغ، ماكاروني قادرند ميزان PH رحم راكاهش دهند و باعث تولد نوزاد دختر خواهد شد.

تحقيقات نشان داده كه افزايش مقدار گلوكز در ترشحات مخاطي دهانه رحم درموقع تخمك گذاري به جذب اسپرماتوزوئيدها كمك مي كند و از آنجا كه اسپرماتوزوئيد پسر از قدرت تحرك بيشتري برخوردار است. مناسب بودن ترشحات دهانه رحم بيشتر به نفع اسپرماتوزوئيد پسر است.بنابراين استفاده از ميوه هاي شيرين محتوي گلوكز در روزهاي تخمك گذاري محيط را براي جلب اسپرماتوزوئيدy مناسب تر مي كند و همچنين بهتر است از غذاهاي زير بيشتر استفاده كنيد ؛ چراكه قند خون شما را به سرعت بالا مي برند.اين غذاها شامل : گلوكز- ساكاروز(قند ساده يا شكر)- شربت ذرت- عسل- آب نبات- غلات صبحانه شيرين شده- هويج- بيسكوئيت- سيب زميني پخته- كشمش- نان گندم سفيد- نوشابه هاي داراي شكر و يا پلي مرهاي گلوكز است.

توجه: قبل از شروع رژيم غذائي بايد مطمئن شويد كه ممنوعيتي براي اجراي رژيم نداشته باشيد. مثلا،رعايت رژيم غذايي براي پسردار شدن در موارد: فشار خون بالا، ناراحتي هاي قلبي و نارسايي هاي كليوي و رعايت رژيم غذائي براي دختر دار شدن در موارد: اختلالات عصبي، بالا بودن كلسيم خون، نارسائي كليوي ممنوع است.

چند نكته:

1- رژيم غذائي بايستي توسط زن رعايت شود و نوع تغذيه ي مرد به طور مطلق تاثيري در تعيين جنسيت ندارد، ولي مصرف آن توسط زوجين موجب آساني اجراي آن مي شود.
2- رعايت رژيم غذائي بايد از دو ماه قبل بارداري ( حداقل 4 تا 6 هفته قبل بارداري ) شروع شودو در اين زمان از مصرف خودسرانه داروهائي كه تعادل يوني رحم را براي جنسيت مورد نظر برهم ميزنند خوداري شود.

3- عامل تعداد اسپرم در هر آميزش در تعيين جنسيت مهم است به طوري كه هر چه اسپرم بيشتر باشد احتمال پسر شدن بيشتر است و بالعكس، يعني جهت مذكر شدن جنين بايد تا حد امكان تا زمان تخمك گذاري (روز 14 از شروع قاعدگي در سيكلهاي 28 روزه)كه زمان مناسب از نظر PH براي پسر دارشدن است ،اميزشي صورت نگير تا تعداداسپرم زياد باشد و احتمال مذكر شدن جنين بالا رود.

4- علاوه بر اين موارد ذكر شده نقش استرس، محيط زندگي و نوع روش زندگي را در تعيين جنسيت جنين نمي توان ناديده گرفت. كوچك ترين اين موارد مي تواند تلاش ها اي شما براي تولد نوزاد دلخواه را از بين ببرد.

5- يك روش براي تغيير PH واژن جهت تغيير جنسيت جنين به جنسيت مورد دلخواه والدين اين است كه بطور مصنوعي محيط واژن را قليايي يا اسيدي نماييم، توصيه مي شود كه ضمن استفاده از روش تعيين زمان تخمك گذاري، اگر كه فرد مي‌خواهد پسر دار شود از محلول جوش شيرين رقيق شده براي شستشوي واژن پيش از نزديكي استفاده كند تا احتمال پسر دار شدن در زمان 48 ساعت پس از تخمك گذاري به بالاي 80? برسد زيرا اين محلول PH واژن را به شدت قليايي مي‌كند، همچنين براي دختر دار شدن بايد از محلول رقيق شده سركه سفيد استفاده كرد، تا PH واژن اسيدي‌تر شود.

رعايت كامل نكات گفته شده در مقاله 80 تا 90 درصد والدين را در داشتن جنسيت دلخواه كمك مي كند. در پايان تاكيد مي شود كه ، از پيروي دستورات تعيين جنسيت بطور خودسرانه و بدون مشورت با متخصص زنان اجتناب شود



:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


تست سلامت جنین
هدف از انجام آزمایش های که در دوران بارداری برای سلامت جنین انجام می شود چیست؟

این تست ها برای بررسی احتمال وجود اختلالات کروموزومی ناشی از سندرم داون (تریزومی 21)، سندرم ادوارد (تریزومی 18)، سندرم اسمیت- لملی- اٌپتیز (یک بیماری ژنتیکی است که نقص در تولید کلسترول وجود دارد)، اختلالات طناب عصبی و مسمومیت حاملگی استفاده می شود.


این تست ها برای بررسی احتمال وجود اختلالات کروموزومی ناشی از سندرم داون (تریزومی 21)، سندرم ادوارد (تریزومی 18)، سندرم اسمیت- لملی- اٌپتیز (یک بیماری ژنتیکی است که نقص در تولید کلسترول وجود دارد)، اختلالات طناب عصبی و مسمومیت حاملگی استفاده می شود.

آزمایش های غربالگری سندرم داون (مونگولیسم) در کدام هفته بارداری قابل انجام است؟

کلاً این تست ها در سه پروتکل قابل انجام است:

1- سه ماهه اول، از ابتدای هفته 11 تا انتهای هفته 13 حاملگی

2- سه ماهه دوم، از ابتدای هفته 14 تا انتهای هفته 22 حاملگی

3- ترکیبی، هم در سه ماهه اول و هم در سه ماهه دوم انجام می شود.



تست های غربالگری سندرم داون برای چه گروهی از زنان باردار پیشنهاد می شود؟

بر اساس توصیة نهادهای معتبری همچون، ACOG (انجمن متخصصین زنان و زایمان آمریکا) SOGC (انجمن متخصصین زنان و زایمان کانادا) CCMG (انجمن متخصصین ژنتیک پزشکی کانادا) و NICE (انجمن ملی سلامت انگلیس) به تمامی زنان باردار صرف‌نظر از مؤلفة سن باید انجام تست‌های غربالگری سندرم داون، سندرم ادوارد و نقایص لولة عصبی باز پیشنهاد شود.

چرا تست های غربالگری مثبت کاذب دارند؟

از خصوصیات تست های غربالگری داشتن مثبت و منفی کاذب است. مثبت کاذب به معنی آن است که تست غربالگری مثبت است ولی جنین مشکلی ندارد و منفی کاذب یعنی آنکه تست غربالگری منفی است ولی جنین مشکل دارد. ميزان مثبت كاذب در تست هاي غربالگري 5 درصد مي باشد، يعني از هر 100 نفر 95 نفر جزو گروه كم خطر قرار مي گيرند و 5 نفر در گروه پر خطر قرار گرفته و نيازمند انجام تست هاي تشخيصي (آمنيوسنتز) هستند.

بهترین زمان انجام تست های غربالگری سه ماهه اول و سه ماهه دوم چه وقتی است؟

بهترین زمان انجام تست های غربالگری سه ماهه اول بین 0+12 تا 3+13 هفتگی و سه ماهه دوم بین 15 هفته و دو روز تا 17 هفته است.

آیا برای انجام تست های غربالگری نیازی به انجام سونوگرافی هست؟

بله، در تست های غربالگری سه ماهه اول به طور همزمان سونوگرافی خاصی نیز انجام می شود که به سونوی NT معروف است. در این سونوگرافی ضخامت مایع شفاف پشت گردن جنین اندازه‌گیری شده و از نظر وجود تیغه بینی، مثانه، معده و اندام‌ها هم چک می شود. در سه ماهه دوم سونوگرافی فقط برای تعیین دقیق سن جنین مورد نیاز است.



آیا کسب نتیجه مثبت کاذب یا منفی کاذب در تست های غربالگری نشانه وجود خطا در کار آزمایشگاه است؟

اگر آزمایشگاه برای محاسبه ریسک از نرمال‌های همان جامعه استفاده کند، نشانه خطا در کار آزمایشگاه نیست چرا که موارد مثبت کاذب و منفی کاذب جزو ذات تست های غربالگری است.

آیا خانمهای ایرانی می توانند تست های غربالگری را در خارج از کشور انجام دهند؟

خیر، بدلیل آنکه برای تفسیر تست های غربالگری نیاز به نرمالهای همان جامعه می باشد و از آنجائیکه که نرمالهای هر جامعه با هم فرق می کند بنابراین احتمال آنکه در تعیین ریسک خطا ایجاد شود زیاد است.

قدرت تشخیص تست های غربالگری چقدر است؟

قدرت تشخیص سندرم داون در سه ماهه اول 85درصد (یعنی از هر 100 مورد سندرم داون 85 مورد قابل تشخیص است)، سه ماهه دوم 80درصد و در تست های ترکیبی 95درصد است.

آیا تولد نوزاد مبتلا به سندرم داون در خانواده ای که هیچ سابقه ای از سندرم داون در زن و شوهر وجود ندارد امکان پذیر است؟

بله، 50 درصد بچه هایی که مبتلا به سندرم داون هستند در خانواده ای به دنیا می‌آیند که هیچ گونه سابقه ای از سندرم داون در خانواده هایشان وجود ندارد.


:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


زردی نوزادان

آیا باید از ابتلای نوزادم به زردی نگران باشم ؟

بیشتر از نیمی از نوزادان طبیعی و سالم در چند روز اول زندگی در پوست صورت خود ته رنگ زرد پیدا می کنند. اگر کودک شما چنین است، احتمالاً چیز نگران کننده ای نیست ولی مخصوصاً اگر شکم و یا پاهای کودک زرد به نظر می رسد باید آنرا به پزشک خود نشان دهید.

اگر کودک شما به وقت طبیعی متولد شده است در هفته اول احتمالاً نظیر یک فرشته لپ صورتی به نظر می آید. ولی اگر زودتر از موقع به دنیا آمده باشد، ممکن است کمی بیشتر طول بکشد تا پوستش صورتی رنگ بشود.

چه چیزی باعث آن می شود ؟

زردی در یک کودک سالم زمانی اتفاق می افتد که سطح بیلی روبین در خون بالا می رود. بیلی روبین ماده شیمیایی است که در اثر تخریب طبیعی سلولهای قرمز پیر تولید می شود. نوزادان سطح بیلی روبین بالاتری دارند چون تعداد گلبولهای قرمز حامل اکسیژن در آنها زیادتر است و کبد جوان آنها نمی تواند بیلی روبین اضافی را متابولیزه کند. هر چه سطح بیلی روبین بالاتر از نرمال می رود، زردی از سر به پائین به سمت گردن و سپس به قفسه سینه پیش می رود تا اینکه در موارد شدید نهایتاً به پنجه پا می رسد. این نوع زردی که اصطلاحاً فیزیولوژیک نامیده می شود (برخلاف انواع نادر و شدیدتری که بدلیل بیماری کبدی یا ناسازگاری خونی با مادر ایجاد می شود) معمولاً خطری برای سلامت شیرخواران سالم و رسیده (نه ماهه متولد شده) محسوب نمی شود. علت زردی در بسیاری از اوقات دقیقاً مشخص نیست و علل مشخص شده زردی، نیز بسیار متفاوت هستند که شامل ناسازگاری خون و Rh مادر با نوزاد، کم کاری تیروئید نوزاد، کمبودهای آنزیمی گلبول های قرمز مثل بیماری فاوویسم، زردی ناشی از کمبود دریافت شیر مادر، زردی ناشی از شیر مادر و علل بسیاری دیگر ...

شیوع زردی در نوزادان چقدر است ؟

60 درصد نوزادان رسیده، روز دوم یا روز سوم پس از تولد دچار زردی می شوند که پس از یک هفته زردی آنها ناپدید می شود. در 80 درصد نوزادان نارس نیز که دچار زردی شده اند پس از تولد علائم از بین می روند.

چگونه می توان زردی را درمان کرد؟

اگر کودک شما مبتلا به زردی به نظر می رسد ممکن است پزشک انجام آزمایشاتی را برای اندازه گیری سطح بیلی روبین در خون و تشخیص ضرورت درمان پیشنهاد نماید. اگر کودک، رسیده متولد شده و از سایر جهات سالم است، اکثر پزشکان درمان را شروع نمی کنند مگر اینکه سطح بیلی روبین بالاتر از 15 میلی گرم در دسی لیتر خون برسد، از اوایل دهه 1970 زردی بوسیله فتوتراپی درمان می شده است. میزان خطرناک زردی، به وزن نوزاد و سن نوزاد بستگی دارد مثلاً میزان بیلی روبین 13 میلی گرم در دسی لیتر برای یک نوزاد 2 کیلوگرمی و 2 روزه می تواند خطرناک باشد ولی همین میزان برای یک نوزاد 3 کیلوگرمی، ده روزه، خطرناک نیست.

در نوزاد رسیده بالاتر از سه روز، میزان بیلی روبین بیشتر از 16 میلی گرم در دسی لیتر، نیاز به بستری در بیمارستان دارد. این نقطه خطر در روزهای دوم و سوم پایین تر است لذا تفسیر میزان زردی بعهده پزشک متخصص کودکان است.
اگر در نوزاد رسیده، میزان بیلی روبین به عدد 25 نزدیک شود و یا از آن بیشتر شود، بیمار اغلب در معرض تعویض خون قرار دارد. عدم بستری و درمان نوزاد در این موارد بسیار خطرناک است. اگر میزان بیلی روبین بالاتر از 25 میلی گرم در دسی لیتر باشد و درمان نشود، منجر به ایجاد بیماری مهلک و خطرناکی بنام ایکتروس (رسوب بیلی روبین در مغز) می شود. این بیماری با مرگ و میر بسیار بالایی همراه است و شیرخوارانی که جان سالم برد می برند دچار اختلالات شنوائی و بیماری حرکتی در اندام ها می شود که باعث ناتوانی جدی در زندگی آینده فرد می شود.

معمولاً کودک برای یک یا دو روز برهنه و در حالیکه چشمهایش با یک پوشش محافظ پوشانده شده است زیر نور فلورسنت قرار می گیرد. نور فلورسنت باعث تخریب بیلی روبین اضافی خون می شود. بیلی روبین های تخریب شده از طریق کبد دفع می شود.

اگر سطح بیلی روبین کودک شما آنقدر بالا نیست که نیازی به فتوتراپی داشته باشد می توانید با قرار دادن وی در معرض نور خورشید در صبح زود و یا عصر دیروقت به پائین آوردن آن کمک کنید. اگر کودک شما دچار نوع نادر زردی ناشی از ناسازگاری خونی باشد و بیلی روبین تا سطح خطرناک بالا رود ممکن است نیاز به تعویض خون داشته باشد. ولی خیالتان راحت باشد که آزمایش خونی RH که در زمان بارداری برای آزمایش ناسازگاری Rhesus انجام داده اید شما را از احتمال وقوع ناسازگاری با نوزادتان آگاه می سازد، آنگاه به منظور پیشگیری از این مشکل آمپول آنتی روگام دریافت خواهید نمود.

چگونه می توانم بفهمم که کودک من دچار زردی است؟

متخصصین انجام این آزمایش سریع را در منزل برای امتحان زردی توصیه می کنند:

در اتاق با نور کافی فشار ملایمی روی قفسه سینه کودک وارد کنید، اگر هنگام برداشتن فشار، ته رنگ زردی روی پوست باقی بماند با پزشک خود مشورت نمائید. (این روش برای بچه های با پوست روشن بهتر عمل می کند، برای بچه های دیگر، زردی سفیدی چشم یا لثه را چک کنید.)

بخاطر داشته باشید زردی وضعیتی موقتی است که معمولاً بدون هیچ مداخله ای به سرعت از بین رفته و اثرات دراز مدت ندارد. (مگر در موارد شدید)

اگر هر گونه تردیدی دارید، با پزشک خود مشورت کنید تا مطمئن باشید که برای برگرداندن رنگ صورتی کودکتان درست عمل می کنید.

آیا تغذیه مادر بر روی زردی موثر است؟

به نظر نمی رسد که نوع تغذیه مادر، بر میزان زردی نوزاد تاثیری چشمگیری داشته باشد. لذا توصیه به خوردن غذاهای گرمی یا سردی، اغلب بیفایده است. بهترین راه پیشگیری از زردی نوزادی، توصیه به شیردهی مکرر با شیر مادر است. شیردهی مداوم، سبب افزاش دفع مدفوع و نیز افزایش دفع زردی می شود. البته در مطالعه خانم دکتر فاطمه قطبی و همکاران در سال 1385 مشخص شد که مصرف 30 میلی لیتر از محلول حاوی 5 گرم شیر خشت (استخراج شده از گیاهان جنس cotoneaster) به صورت روزانه در سه نوبت می تواند به صورت قابل توجهی باعث کاهش زردی نوزاد و نیز کم شدن طول مدت بستری شدن نوزاد در بیمارستان می شود.

کدام نوزادان در معرض خطر بالاتری برای زردی قرار دارند؟
الف- اگر مادر گروه خون O داشته باشد ولی نوزاد گروه خون A یا B داشته باشد.
ب- اگر مادر Rh منفی و نوزاد Rh مثبت داشته باشد. بخصوص اگر مادر آمپول درگام حین حاملگی و بعد از زایمان دریافت نکرده باشد و به ویژه در زایمان های دوم به بعد.
ج- سابقه زردی در فرزندان قبلی
د- عدم دریافت کافی شیر مادر در روزهای اول زندگی
ه- نوزادان نارس (سن حاملگی کمتر از 37 هفته)
و- نوزادان با وزن تولد کمتر از 2500 گرم
ز- نوزادان متولد شده از مادران مبتلا به دیابت
ح- نوزاد مبتلا به فاوویسم



:: موضوعات مرتبط: هماتولوژی، آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


مراجعه کننده آزمایشگاه
گرچه برای بسیاری از آزمایشات ناشتا بودن الزامی نیست، اما برای آن دسته از آزمایشات که نیاز به ناشتا بودن یا شرایط خاص دارند توضیحات لازم به صورت کتبی یا شفاهی توسط آزمایشگاه در اختیار شما قرار خواهد گرفت.

قسمتی از توضیحات این جزوه که مربوط به آزمایش شما می شود توسط متصدیان آزمایشگاه علامت خورده است. لطفأ آنرا با دقت بیشتر مطالعه فرمائید.

راهنمای ناشتایی جهت انجام آزمایش ها

ناشتایی بازمان مشخص جهت انجام برخی آزمایشها مانند آزمایش قندخون ناشتا، تری گلیسرید، ... الزامی است چراکه خوردن غذا می تواند منجر به تغییر درمقادیر آزمایش شود.

دستورالعمل

اگر پزشکان محترم شما یا همکاران ما در آزمایشگاه از شما بخواهند که در وضعیت ناشتا برای انجام آزمایشها مراجعه نمایید خواهشمند است موارد ذیل رعایت گردد:
1- 10 الی 12 ساعت قبل از مراجعه به آزمایشگاه هیچ غذا یا آشامیدنی (بجز آب) نخورده و نیاشامید. [این مدت ناشتایی درشب توصیه شده است که فعالیتهای بدن به حداقل رسیده و مقادیر طبیعی نیز در نمونه های صبح تعیین مقدار شده اند.]

2- در صورتیکه آزمایشهای مربوط به چربی خون مثل تری گلیسرید برای شما درخواست شده باشد مدت زمان ناشتایی حداقل 12ساعت است.

3- از نوشیدن آب میوه، چای و قهوه در طی مدت ناشتایی بپرهیزید اما نوشیدن آب بلامانع است (مگرآنکه محدودیت درمصرف آب توسط پزشک یا همکاران آزمایشگاه تذکر داده شده باشد).

4- طی مدت ناشتایی از استعمال دخانیات، جویدن آدامس و تمرین های بدنی و ورزش پرهیز نمایید. این موارد ممکن است منجر به تحریک سیستم گوارش و تغییر در نتایج آزمایشها شود.

5- برای جلوگیری از تاثیر گرسنگی زیاد نباید بیمار بیش از 16 ساعت ناشتا باشد.

6- بعد از نمونه گیری شما می توانید رژیم غذایی عادی و فعالیت روزانه خود را شروع نمایید.

7- اجازه دارید داروهایی که پزشک دستور قطع آنها را صادر نکرده است مصرف کنید.

8- جهت جلوگیری از کبودی محل خونگیری شده، آرنج را صاف نگه داشته و به مدت 5 دقیقه محکم با پنبه روی محل خونگیری فشار وارد سازید. خم کردن آرنج ممکن است احتمال کبودی را افزایش دهد.

آزمایشاتی که احتیاج به حداقل 4 ساعت ناشتا بودن نیاز دارد:

اوره، اسید اوریک، آلدولاز (برای بررسی اختلالات عضله)

آزمایشاتی که احتیاج به 8 الی 10 ساعت ناشتا بودن نیاز دارد:

فسفر، GGT، تست تحمل لاکتوز، لیپاز (برای ارزیابی بیماریهای پانکراس)، C-Peptide و انسولین (برای تشخیص انسولینمیا و اختلالات متابولیسم چربی و قندها مورد استفاده قرار می گیرند)، PTH (برای بررسی علت افزایش و یا کاهش کلسیم) ، Anti-GBM Ab. (برای تشخیص التهاب کلیه ناشی از بیماریهای خود ایمنی یا سندرم گودپاسچرز استفاده می شود).

آزمایشاتی که احتیاج به 10 الی 12 ساعت ناشتا بودن نیاز دارد:

آهن، TIBC، گلوکاگون (برای ارزیابی فعالیت پانکراس)، کالسیتونین (برای تشخیص سرطان مدولاری تیروئید)، هموسیتئین

آزمایشاتی که احتیاج به 12 الی 14 ساعت ناشتا بودن نیاز دارد:

کلسترول، تری گلیسرید، گاسترین ، آپولیپوپروتئین ها

آزمایش غربالگری چالش گلوکز (GCT)

خانم ها در دوران حاملگی ممکن است به دیابت حاملگی مبتلا شوند. یکی از آزمایشهای اولیه برای تشخیص این گروه از بیماران آزمایش چالش گلوکز است که در واقع چگونگی پردازش قند توسط بدن شما ارزیالبی می کند. این آزمایش معمولاً در هفته 26 الی 28 حاملگی درخواست و انجام می شود. جهت انجام آزمایش رعایت نکات ذیل الزامی است:
هیچگونه آمادگی قبلی قبل از انجام آزمایش از جمله ناشتا بودن لازم نیست در هنگام مراجعه به آزمایشگاه از شما درخواست خواهد شد که محلول گلوکز آماده شده توسط پرسنل آزمایشگاه را بطور کامل بنوشید ( 50 گرم گلوکز در یک لیوان آب) سپس دقیقاً پس از یک ساعت از نوشیدن محلول گلوکز نمونه خون از شما گرفته شده و میزان قند خون تعیین می گردد.

آزمایش قند خون دو ساعته (2-hPPBG)

بعد از 12- 10 ساعت ناشتا بودن و انجام تست قند خون ناشتا بر حسب درخواست پزشک معالجتان در آزمایشگاه به شما شربت قند می دهند و یا باید صبحانه معمولی خود را میل نمائید. با خوردن آخرین لقمه صبحانه زمان را یاداشت کرده و دقیقأ دو ساعت بعد جهت خونگیری به آزمایشگاه مراجعه نمائید. توجه داشته باشید که از شب قبل از آزمایش و همچنین در فاصله خونگیری اول و دوم نباید هیچگونه تحرک غیر متعارف مانند ورزش و پیاده روی داشته باشید. حتی الامکان صبحانه را در آزمایشگاه صرف نموده و تا زمان انجام آزمایش در آزمایشگاه منتظر بمانید. آزمایش قند ناشتا و دو ساعته را در یک روز انجام دهید. آزمایش را حتمأ باید قبل از ساعت 10 صبح شروع کنید و از انجام آن در ساعات دیرتر خودداری کنید.

شرایط بیمار برای انجام آزمایش تحمل گلوکز (OGTT)

1- بیمار باید درصورت امکان داروهایی که ممکن است برتحمل گلوکز اثرگذار باشند را قطع نماید (بامشورت پزشک).

2- آزمایش باید بعد از سه روز بدون هیچ محدودیت در رژیم غذایی (حداقل 150 گرم کربوهیدرات روزانه ) و فعالیت بدنی باید انجام شود.

3- آزمایش بعد از 12-10 ساعت ناشتایی برروی بیماران سرپایی قابل انجام است. بیمار درفواصل نمونه برداری ها باید در وضعیت نشسته قرار گرفته و از کشیدن سیگار خودداری نماید.

4- آزمایش تحمل گلوکز را نباید برروی بیماران بستری در بیمارستان ، بیماران غیرفعال و نیز بیماران با بیماری حاد انجام داد.

5- آزمایش ساعت 9-7صبح شروع شده و بعد از گرفتن نمونه ناشتا هر 30دقیقه تا 3 ساعت پس از میل نمودن محلول قندی ، آزمایش تکرار میگردد.

6- برای آقایان و خانمهای غیرباردار میزان قندی که برای آزمایش تحمل گلوکز باید میل گردد 75گرم و برای کودکان 1.75 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن (ماکزیمم تا 75گرم) است.

7- مسئول نمونه گیری گلوکز را در 300 سی سی آب حل نموده و پس از گرفتن نمونه برای قند ناشتا ، بیمار در عرض 5 دقیقه محلول قندی مذکور را میل مینماید.

8- بیمار باید در فاصله بین خونگیری ها در محیط آزمایشگاه حضور داشته باشد و از پیاده روی و ورزش و همچنین خوردن و آشامیدن و مصرف دخانیات خودداری کنید. بدیهی است مصرف آب بلامانع می باشد.

کلسترول

- یک هفته قبل از انجام تست رژیم غذایی معمولی داشته باشید و هیچ گونه منع مصرف چربی نداشته باشید (با مشورت پزشک)

- 24 ساعت قبل از انجام تست از مصرف الکل خودداری کنید.

اوره

بیمار باید حداقل 2 الی 3 روز پیش از انجام آزمایش از مصرف غذاهای حاوی گوشت زیاد خودداری نماید.

تست های کبدی

- نیازی به ناشتا بودن بیمار نیست. ولی بهتر است حداقل چند ساعت بیمار ناشتا باشد.

- مصرف الکل سبب آسیب به کبد شده و در نتیجه بسیاری از آنزیم های کبدی از جمله آلکالن فسفاتاز، SGOT، SGPT و GGT افزایش می یابد.

- مصرف فنوباربیتال و فنی توئین که جزء داروهای ضد صرع می باشند سبب افزایش سطح آنزیم های کبدی می شود.

- حداقل 3 روز قبل از آزمایش هیچگونه تزریق عضلانی نداشته باشید.

آهن و TIBC

- شب قبل از آزمایش هم نباید غذای غنی از آهن مثل گوشت قرمز مصرف نماید.

تست تحمل لاکتوز

- برای ارزیابی افرادیکه قادر به هضم شیر نمی باشند مورد استفاده قرار می گیرد

- بیمار هیچگونه فعالیت بدنی در 8 ساعت گذشته نباید داشته باشد.

- عدم کشیدن سیگار در 8 ساعت قبل اجباری است.

گاسترین

- برای تشخیص زخمهای معده ناشی از سندرم زولینگر- الیسون مورد استفاده قرار می گیرد.

- 24 ساعت قبل از انجام آزمایش نباید الکل مصرف شود.

PT, PTT

- اگر جهت کنترل دوز دارو استفاده می شوند ، نیم ساعت قبل از گرفتن دوز وارفارین (برای تست PT) و هپارین (برای تست PTT) نمونه گیری باید انجام شود. ترجیحأ همیشه به یک آزمایشگاه مراجعه شود.

آپولیپوپروتئین ها

- برای ارزیابی ریسک بیماریهای قلبی – عروقی مورد استفاده قرار می گیرند.

- عدم کشیدن سیگار طی این مدت اجباری است.

آلدوسترون

- بعنوان یکی از تست های شناسایی علت ایجاد فشار خون و یا کاهش پتاسیم خون استفاده می شود.

- احتیاجی به ناشتا بودن بیمار ندارد.

- آزمایش باید دو هفته بعد از وجود هیچ محدودیت در رژیم غذایی (ولی محدودیت در مصرف نمک ، معادل 3گرم نمک روزانه) انجام شود.

- بیمار قبل از انجام آزمایش حداقل 2 ساعت در وضعیت نشسته باشد.

- آزمایش دو هفته پس از قطع داروهای ضد فشار خون، مدرها، قرص های ضد بارداری و کورتون ها باید انجام شود.

رنین

- بعنوان یکی از تست های شناسایی علت ایجاد فشار خون و یا کاهش پتاسیم خون استفاده می شود.

- آزمایش باید 3 روز بعد از وجود هیچ محدودیت در رژیم غذایی (ولی محدودیت در مصرف نمک ، معادل 3گرم نمک روزانه) انجام شود.

- آزمایش دو هفته پس از قطع داروهای ضد فشار خون، مدرها، قرص های ضد بارداری و کورتون ها باید انجام شود.

- نمونه برداری در صبح انجام شود زیرا حداکثر میزان ترشح رنین در صبح می باشد.

هورمون های تیروئیدی

- نیازی به ناشتا بودن ندارد ولی بدلیل تاثیر کدورت ناشی از خوردن چربی ها بر نتایج آزمایش، حداقل 3 ساعت قبل از آزمایش، غذا میل نفرمائید.

- بعد از اعمال جراحی بدلیل استرس های شدیدی که به بیمار وارد می شود سطح هورمونهای تیروئیدی در بیشتر موارد کاهش می یابد، بنابراین تا 2 هفته بعد از جراحی از انجام این آزمایشات خودداری نمائید.

- مصرف هروئین هم سبب افزایش غلظت هورمونهای تیروئیدی می شود.

- مصرف قرص های ضد بارداری و آمیودارون (داروی قلبی) سبب افزایش این هورمون ها می شود.

- غلظت هورمون های تیروئیدی در تابستان 20% کمتر از زمستان است.

پرولاکتین (هورمون مولد شیر)

- قطع مصرف داروها با اطلاع پزشک معالج از دو هفته قبل

- عدم معاینه سینه یا شیر دادن در شب قبل از آزمایش

- استراحت قبل از نمونه گیری به مدت نیم ساعت در آزمایشگاه

- ترس و استرس محرک هایی برای ترشح پرولاکتین می باشد، بنابراین در هنگام خونگیری باید کاملأ آسوده و در حال آرامش باشید.

- ورزش هم مانند استرس باعث افزایش این هورمون می شود بنابراین قبل از انجام این تست از فعالیت شدید پرهیز کنید.

- بهتر است نمونه گیری در صبح انجام شود.

کورتیزول

- چون بیشترین مقدار این هورمون مربوط به ساعت 8 صبح می باشد و کمترین مقدار این هورمون مربوط به ساعت 4 عصر می باشد بنابراین جهت استاندارد سازی نتایج باید نمونه گیری در همین ساعت ها به عمل آید، مگر آنکه پزشک معالج دستور دیگری داده باشد.

- مصرف کافئین (موجود درقهوه) در عرض 3 ساعت می تواند غلظت کورتیزول را تا 50% افزایش دهد.

- بیمار قبل از انجام آزمایش باید کمترین استرس و هیجان را داشته باشد.

CPK

- برای تشخیص سکته های قلبی، بیماریهای عصبی و عضلانی مورد استفاده قرار می گیرد.

- حداقل تا 1 هفته قبل از انجام تست هیچگونه تزریق داخل عضلانی نداشته باشد.

PSA

این تست برای تشخیص زودرس بزرگی و سرطان پروستات استفاده می شود. انجام این آزمایش از اواسط دهه چهارم زندگی بطور منظم و حداقل سالی یکبار در آقایان توصیه می شود.

1- یک هفته قبل از انجام آزمایش باید معاینه پروستات یا نمونه برداری و بیوپسی از آن نداشته باشید.

2- یک هفته قبل از انجام آزمایش نباید معاینه مقعد داشته باشید.

3- رادیوتراپی و داروهای نظیر تستوسترون هم می تواند موجب افزایش این آزمایش گردد. در این صورت آزمایشگاه یا پزشک معالجتان را مطلع نمائید.

4- چهل و هشت ساعت قبل از انجام آزمایش انزال یا مقاربت و نیز دوچرخه سواری نداشته باشید.

هورمون رشد

- ترس و استرس محرک هایی برای ترشح هورمون رشد می باشد، بنابراین در هنگام خونگیری باید کاملأ آسوده و در حال آرامش باشید.

- ورزش هم مانند استرس باعث افزایش هورمون رشد می شود بنابراین قبل از انجام این تست از فعالیت شدید پرهیز کنید.

تست تحریک هورمون رشد

بیمار باید حداقل 8 ساعت ناشتا باشد و صبح قبل از ساعت 10 صبح انجام شود.

تستوسترون

بهتر است نمونه صبح گرفته شود بدلیل آنکه سطح آن در صبح از بالاتر از ساعتهای دیگر است.

آندروستندیون

- برای تشخیص سندرم های ایجاد صفات مردانه در زنان مورد استفاده قرار می گیرد.

- آزمایش یک هفته قبل و یا بعد از خونریزی های ماهیانه باید انجام شود.

- از آنجائیکه بالاترین زمان تولید این هورمون در 7 صبح است بنابراین نمونه گیری باید قبل از ساعت 8 صبح انجام شود.

Anti-LKM Ab.

- برای تشخیص التهاب کبد ناشی از بیماریهای خود ایمنی استفاده می شود.

- نمونه بهتر است در صبح انجام شود.

HLA B27

- برای ارزیابی استعداد ژنتیکی افراد برای ابتلاء به یک سری از بیماریها استفاده می شود.

- بیمار قبل از ساعت 11 صبح به آزمایشگاه مراجعه نماید و احتیاجی به ناشتا بودن نیست.

هموسیستئین

- افزایش آن سبب ازدیاد استعداد تشکیل لخته در سیستم عروق قلبی – مغزی شده

- شب قبل از آزمایش از خوردن هر نوع گوشت خودداری کنید.

راهنماي جمع آوري ادرار 24 ساعته

ابتدا در يك زمان معين ( مثلا30/8 صبح ) ادرار نموده، آنرا دور بريزيد و سپس تمامي ادرار را طي 24 ساعت بعد درون ظرفي كه آزمايشگاه در اختيار شما قرار مي دهد جمع آوري نمائيد. روز بعد راًس همان ساعت شروع ( مثلا30/8 صبح ) تمامي ادرار موجود در مثانه را درون ظرف تخليه نموده و زمان پايان جمع آوري را يادداشت كنيد. ظرف حاوي ادرار بايد حداكثر تا 3 ساعت بعد از پايان جمع آوري به آزمايشگاه تحويل داده شود.

توجه 1: چون ظرف ممكن است حاوي ماده نگهدارنده باشد از تماس ماده موجود در آن با پوست اجتناب نمائيد.

توجه 2: درصورتی که آزمایشات ذیل را داشته باشید، نکات ارائه شده را رعايت نمائيد.

2-1- VMA ,17-KS ,5-HIAA: در فواصل بين جمع آوري نمونه هاي ادرار، ظرف را در يخچال قراردهيد. 2 الي 3 روز قبل از آزمايش از مصرف هر گونه دارو به خصوص داروهاي مسكن و آنتي بيوتيكها خودداري نمائيد.

2-2- : VMA ,5-HIAA 2 الي 3 روز قبل از آزمايش از خوردن گردو، آلو، موز، آناناس، كيوي، وانيل، سودا، ترشيجات و آشاميدن چاي، قهوه، نوشابه و مشروبات الكلي خودداري نمائيد.

2-3- :VMAاز گرسنگي هاي طولاني، فشارهاي عصبي و انجام ورزشهاي سنگين خودداري نمائيد.

آزمایش مدفوع

رایج ترین کاربرد آزمایش مدفوع تشخیص انواع مختلف انگلهای بیماریزا در روده است. افرادی که تحت آزمایش مدفوع قرار می گیرند باید برای مدت 7 تا 10 روز پیش از انجام این آزمایش از درمان با روغن کرچک یا روغن های معدنی – بیسموت منیزیم – ترکیبات ضد اسهال – تنقیه باریم خودداری نمایند. بهتر است این آزمایش در سه نوبت هر روز یا یک روز در میان انجام شود، زیرا تک یاخته ها و تخم کرمها به صورت تناوبی دفع می گردد. اگر بیمار دچار یبوست باشد سه نوبت را باید حداکثر در فاصله زمانی 10 روز جمع آوری کند. نمونه مدفوع باید مستقیمأ در ظرفی که از طرف آزمایشگاه در اختیار بیمار قرار می گیرد جمع آوری شود. اگر بیمار بستری است نمونه را در یک ظرف خشک جمع آوری نموده و سپس با استفاده از چوب مخصوص نمونه را به ظرف برچسبدار منتقل نمایید. در صورت مشاهده هرگونه کرم یا مورد مشکوک به آزمایشگاه اطلاع دهید. نمونه مدفوع نباید به آب یا ادرار آلوده شود. چنانچه نمونه اسهالی می باشد، سریعأ آنرا به آزمایشگاه منتقل کنید و مسئول پذیرش را هم از اسهالی بودن آن مطلع سازید، چون نمونه های اسهالی باید فورأ مورد آزمایش قرار گیرند. اگر ارسال آزمایش حداکثر تا 30 دقیقه پس از جمع آوری نمونه امکان پذیر نباشد، لازم است نمونه در یخچال قرار داده شود اما باید توجه کرد نمونه یخ نزند.

تست خون مخفی در مدفوع((OB

این آزمایش برای بررسی خونریزی های مختصری که در بخش های مختلف دستگاه گوارش اتفاق می افتد اما به علت کم بودن با چشم قابل دیدن نیست انجام می شود.

1 راهنمايي هاي غذايي

سه روز قبل و در زمان جمع­آوري نمونه مدفوع از خوردن موارد زير خودداري نماييد:

1- جگر، گوشت گاو، خوك، بره ( گوسفند )، گوشت سفید (مرغ و ماکیان)

2- انواع ميوه هايي نظير: خربزه، هندوانه، گرمك، طالبي، شلغم، گل كلم، تربچه، ترب و كلم بروكلي، خيار، ترب كوهي ( ريشه خردل )، هويج، ميوه ها و عصاره هاي ترش مزه ( ليمو ترش )‌

3- شما مي­توانيد به طور معادل از مواد غذايي زير ميل نماييد:

- مقادير كمي از مرغ خوب پخته شده ( جوجه )، بوقلمون يا ماهي

- مقادير دلخواه را از سبزيجات ( خام يا پخته، به استثنا مواردي كه قبلا ذكر گرديد )

- ميوه هايي نظير آلو خشك، آلو، گوجه سبز، كشمش پلويي، انگور سيب يا موز

- محصولات حاوي الياف ( فيبر ) و سبوس زياد نظير غلات و حبوبات، بادام زميني ( پسته

شامي ) يا ذرت بو داده

راهنمايي هاي دارويي

1- نكته مهم : در مورد قطع نمودن داروهاي تجويز شده قبلا با پزشك معالج خود مشورت نماييد.

2- به مدت هفت روز قبل و در خلال جمع­آوري نمونه مدفوع از مصرف داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي مانند ايبوپروفن، ناپروكسن، ایندومتاسین يا مقادير بيش از 325 ميلي گرم آسپرين در روز خودداري نماييد.

3- به مقدار نياز مي توانید استامينوفن استفاده نمائید.

4- به مدت دو روز قبل و در خلال جمع­آوري نمونه مدفوع از خوردن آهن، کپسول هماتینیک، قرص فیفول، ویتامین C خودداری نمائید.

5- اگر سابقه خونریزی از لثه دارید 48 ساعت قبل از جمع آوری نمونه از مسواک و نخ دندان استفاده نکنید.

جمع آوری نمونه ادرار جهت کشت

مردان :

- آزمایش باید قبل از شروع مصرف آنتی بیوتیک انجام شود. حداقل 7 روز از آخرین مصرف آنتی بیوتیک گذشته باشد.

- ادرار اول صبح برای انجام آزمایش ارجح است.

- بیمار دستهای خود را با آب و صابون خوب بشوید. سپس آلت تناسلی خود را با آب ولرم بشوید.

- در صورت ختنه نبودن باید پوست روی آلت تناسلی به طرف عقب کشیده شود.

- بیمار بخش اول ادرار خود را دور بریزد و بخش میانی ادرار را بدون آنکه دهانه یا درون ظرف استریل توسط دستها یا نواحی تناسلی آلوده گردد، درآن ریخته شود، بقیه ادرار در توالت ادرار شده و دور ریخته شود.

- در ظرف بدون دست زدن به دهانه اش بسته شود.

- در صورتیکه نمونه در خارج از آزمایشگاه تهیه شده است سریعأ (حداکثرتا 20 دقیقه) به آزمایشگاه منتقل شده و در غیر اینصورت تا چند ساعت در یخچال نگهداری شود.

زنان :

- آزمایش باید قبل از شروع مصرف آنتی بیوتیک انجام شود. حداقل 7 روز از آخرین مصرف آنتی بیوتیک گذشته باشد.

- ادرار اول صبح برای انجام آزمایش ارجح است.

- بیمار دستهای خود را با آب و صابون خوب بشوید. سپس آلت تناسلی خود را با آب ولرم بشوید.

- بیمار راهنمایی میشود تا روی توالت چمباتمه زده و با یک دست لبهای کوچک آلت تناسلی را از یکدیگر جدا نگه دارد.

- در همان حالت بخش اول ادرار را دور ریخته و ادرار میانی را در ظرف استریل ، بدون آنکه دهانه یا درون ظرف استریل توسط دستها یا نواحی تناسلی آلوده گردد ، بریزد ، بقیه ادرار در توالت ادرار شده و دور ریخته شود.

- در ظرف بدون مالیدن دست به دهانه آن بسته شود.

- در صورتیکه نمونه در خارج از آزمایشگاه تهیه شده است سریعأ (حداکثرتا 20 دقیقه) به آزمایشگاه منتقل شده و در غیر اینصورت تا چند ساعت در یخچال نگهداری شود.

اطفال شیرخوار :

- آزمایش باید قبل از شروع مصرف آنتی بیوتیک انجام شود. حداقل 7 روز از آخرین مصرف آنتی بیوتیک گذشته باشد.

- یک کیسه تمیز و استریل پلاستیکی با اندازه مناسب ( Urine bag) بسته به جنسیت طفل حاوی برچسب نام و مشخصات بیمار و شماره قبض بیمار ، پنبه ، گاز ، آب و صابون آماده میکنیم. - درست قبل از نمونه گیری کودک باید تا حدامکان آب نوشیده باشد.

- شیرخوار را به پشت قرار دهید ، درحالیکه لگنش به خارج چرخیده ، پاهایش از هم دور شده است و زانوانش خم هستند . دستکش ها را بپوشید.

- آلت تناسلی خارجی ، همانند آنچه در مورد بالغین شرح داده شد تمیز گشته و خشک میگردد.

- کیسه بطوریکه ، داخل آن با دستهایمان تماس حاصل پیدا نکند به محل چسبانده میشود.

- طفل را بر روی زانو نشانده تا در کیسه ادرار کند. یا پوشکی را روی کیسه قرار داده و بر تختی که کمی بستر آن بالا برده شده قرار دهید تا تخلیه ادرار آسانتر انجام شود.

- کیسه را بعد از جمع آوری ادرار سریع جدا کنید.

- درب کیسه حاوی ادرار را خم کرده و با چسب خودش بچسبانید و در یک لیوان قرار دهید.

- در صورتیکه نمونه در خارج از آزمایشگاه تهیه شده است سریعأ (حداکثرتا 20 دقیقه) به آزمایشگاه منتقل شده و در غیر اینصورت تا چند ساعت در یخچال نگهداری شود.

جمع آوری نمونه اسپرم (مایع منی)

آزمایش بر روی مایع منی به منظور تشخیص علت نازایی در مردان مورد استفاده قرار می گیرد. حساسیت اجزاء موجود در نمونه خصوصأ اسپرم ها بسیار زیاد بوده، لذا رعایت نکات متعددی در حین انجام این آزمایش ضروری است که باید مورد توجه قرار گیرد:

1- قبل از انجام آزمایش باید بین 3 تا 5 روز تماس جنسی یا انزال نداشته باشید.

2- وجود تب در خلال 3 روز پیش از انجام آزمایش و یا استفاده از جکوزی و یا سونای گرم در 3 روز پیش از آزمایش نتیجه را تحت تاثیر قرار می دهد.

3- نمونه بهتر است در آزمایشگاه تهیه شود. چنانچه در خارج از آزمایشگاه تهیه شود باید در عرض حداکثر نیم ساعت تحویل آزمایشگاه گردد. در حین انتقال نمونه دمای ظرف باید حدود دمای بدن باشد. برای اینکار می توانید با گرمای دست ظرف را گرم نموده و در داخل جیب خود حمل نمائید.

4- ظرف جمع آوری را آزمایشگاه در اختیار شما قرار می دهد لذا از ظرف دیگری استفاده نکنید.

5- نمونه باید فقط از طریق تحریک مصنوعی (استمناء) و با دست کمی نمناک تهیه شود. به هیچ وجه از کاندوم جهت جمع آوری نمونه نباید استفاده کرد.

6- از مواد لغزاننده (نظیر صابون) استفاده نشود.

7- تمام نمونه خارج شده در داخل ظرف ریخته شود.

8- قبل از ریختن نمونه به داخل ظرف بهتر است با در دست گرفتن ظرف دمای آن را به نزدیک درجه حرارت بدن (37 درجه سانتی گراد) برسانید.

9- پس از گرفتن نمونه ، ظرف حتمأ به مسئول مربوطه تحویل گردد.

آزمایش بررسی واژن پس از مقاربت (PCT)

1- برای انجام آزمایش لازم است بین 12 الی 14 روز بعد از شروع قاعدگی به آزمایشگاه مراجعه گردد (یا طبق دستورالعمل پزشک)

2- 3 الی 5 روز قبل از آزمایش از تماس جنسی پرهیز گردد.

3- زمان نمونه برداری مناسب 3 تا 6 ساعت بعد از نزدیکی است بنابراین بعد از مقاربت طبیعی در منزل در زمان مناسب در آزمایشگاه حضور یابید.

4- بعد از نزدیکی ادرار نکنید و کاملأ در حالت استراحت قرار داشته باشید.

آزمایش اوره آز تنفسی (UBT)

این آزمایش برای بررسی عفونت فعال هلیکو باکتر پیلوری در معده استفاده می شود. برای انجام آزمایش شرایط زیر باید رعایت شود.

1- 6 ساعت ناشتایی

2- عدم مصرف آنتی بیوتیک و بیسموت، 4 هفته قبل از انجام آزمایش

3- عدم مصرف انواع آنتی اسید، سایمتدین و رانیتیدین، 7 روز قبل از انجام آزمایش

تست مانتو (PPD)

لازم است محل تزریق را به مدت 24 تا 72 ساعت خارش نداده و آب زده نشود. دقت شود که زمان خوانش (24 تا 72 ساعت بعد از تزریق) به روزهای تعطیل تلاقی نکند.

چون آزمایش در بدن فرد انجام می شود حتمأ خود شخص باید برای خواندن نتیجه آزمایش در محل تزریق مراجعه نماید تا قرمزی و سفتی محل تزریق بررسی شود.

آزمایش شناخت زودرس سرطان دهانه رحم (پاپ اسمیر)

این آزمایش به منظور شناخت زودرس سرطان دهانه رحم انجام می شود و به علاوه در زمان انجام آن می توان به التهاب دهانه رحم و عفونت های آن نیز پی برد. رعایت چند نکته پیش از انجام این آزمایش ضروری است:

1- از 72 ساعت قبل از انجام آزمایش از دوش واژینال (شستشوی داخل واژن با آب یا مواد ضدعفونی کننده) پرهیز نمائید.

2- از نمونه برداری در زمان قاعدگی، خونریزی فعال یا دوره های التهابی اجتناب نمائید.

3- از 48 ساعت قبل از انجام آزمایش از تماس جنسی بدون کاندوم خودداری نمائید.



:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


بررسی تومورمارکر
Alpha-Fetoprotein(AFP)


اندازه گیریAFP درسرم به عنوان تومور مارکر برای ردیابی و پایش درمان  کارسینوم هپاتوسلولار (HCG) که در ان سطح سرمی AFP بطور بارزی افزایش می یابد صورت می گیرد. AFPهمراه باHCGبرای مرحله بندی و پایش تومورهای سلول زایای غیر سمینومی خصوصا تومورهای بیضه کاربرد دارد.

B2-Microglobulin(BMG)


BMG یک پروتئین سرمی  با وزن مولکولی پائین است که از غشا سلولی مشتق شده و جز ثابت زنجیره سبک کمپلکس آنتی ژن لوکوسیت انسانی کلاس یک  می باشدو از طریق گلومرول های کلیوی فیلتره شده و در توبولها باز جذب می شود.از آن ، درارزیابی پیش اگهی میلوم متعدد استفاده می شود به این صورت که میزان BMG سرمی بیانگر اندازه تومور،سرعت رشد و عملکرد کلیوی خواهد بود.

 Cancer Antigen15-3(CA15-3)

CA15-3 به عنوان یک بیو مارکر سرطان سینه در نظر گرفته شده است. ماده ای که واقعا انداره گیری می شود گلیکو پروتئینی است که در بسیاری از کارسینوم ها از جمله ادنوکارسینوم ها و کارسینوم های سلول سنگفرشی افزایش بروز و در نتیجه افزایش سطح سرمی خواهد داشت.

Cancer Antigen19-9(CA19-9)

CA19-9 به عنوان مارکر سرطان پانکراس و گاهی اوقات کارسینوم هپاتوسلولار،کولون و رکتوم شناخته شده است.از CA19-9 عمدتا برای ردیابی،کمک به تشخیص و تعیین پیش اگهی بدخیمی پانکراس استفاده می شود.

CancerAntigen72-4(CA72-4)

CancerAntigen72-4DیاTAG-72یک موسین گلیکو پروتئین با وزن مولکولی بالاست که در سرم بیماران مبتلا به سرطان تخمدان و انواع آدنوکارسینوم های دستگاه گوارش به خصوص معده قابل ردیابی خواهد بود.از این مارکر در پی گیری بیماران مبتلا به سرطان معده پس  از جراحی نیز می توان کمک گرفت.

Cancer Antigen 125(CA125)

کاربرد اصلی CA125 پایش پاسخ به درمان و احتمال عود در بدخیمی های تخمدان (تومورهای اپی تلیالی غیر موسینی)می باشد.ازCA125 برای غربالگری بدخیمی های تخمدان هم استفاده می شود . براساس مطالعات متعدد،زنان بدون علامت پس از سن یائسگی که افزایش سطح سرمی CA125 دارند باید از نظر بدخیمی های دستگاه تناسلی از جمله تخمدان مورد ارزیابی قرار گیرند.

Calcitonin

کلسی تونین پلی پپتید کاهنده کلسیم خون است. که توسط سلولهای پارافولیکولر غده تیروئید و همچنین سلولهای نورواندوکرین تیموس و برونکوپولمنوری و برخی از سلولهای مدولای غده فوق کلیه ترشح می شود.غلظت کلسی تونین هم در نوع تک گیرو هم در نوع فامیلی کارسینوم مدولاری تیروئید و در هیپر پلازی سلولهای پارا فولیکولر  افزایش  می یابد.

Carcinoembroyinc Antigen (CEA)

CEA یک انتی ژن گلیکوپروتئینی اونکوفتال است که برای ارگان خاصی اختصاصی نبوده و موارد غیر طبیعی ان در بسیاری از تومورها و حالات غیر تومورال مشاهده می شود. از CEA به طور گسترده ای در تشخیص،پی گیری و پیش اگهی آدنو کارسینومها ی گوارشی خصوصا تومورهای کولورکتال استفاده می شود.

Catecholamines

کاتول امینها شامل اپی نفرین،نور اپی نفرین و دوپامین در مدولای غده ادرنال ،مغز و سیستم عصبی سمپاتیک ساخته می شود.اندازه گیری کاتکول امینها برای تشخیض نئو پلاسم های مترشحه کاتکول امین مفید می باشد.

Gastrine

گاسترین توسط سلولهای اندوکرین G که در انتروم معده و گاهی سایر مناطق دستگاه گوارش قرار دارند ترشح می شوند .از نظر بالینی اندازه گیری گاسترین به منظور تشخیص تومورهای کارسینوئید مترشحه گاسترین (گاسترینوما)انجام می شود.

Glucagone

گلوکاگون هورمونی پپتیدی است که از طریق ایجاد ادنوزین مونو فسفات حلقوی تولید گلوکز را تحریک کرده و در نتیجه برخلاف فعالیت انسولین عمل می کند.از گلوکاگون پلاسما برای تشخیص گلوکاگونوما استفاده می شود . گلوکونوما یک تومور بسیار نادر نورو اندوکرین است که معمولا در پانکراس یافت می شود.

5-HydroxyindoleaceticAcid(5-HIAA)

5-HIAA یک متابولیت سروتونین در ادرار است که از ان به عنوان مارکر تومورهای کارسینوئید استفاده می شود.تومورهای کارسینوئید ،نئوپلاسم های نورواندوکرینی هستند که عمدتا از دستگاه گوارش و تنفس منشا می گیرند.

Homovanillic Acid(HVA)

HVA متابولیت عمده نهایی دوپامین در ادرار  است. از HVA ادرار برای ردیابی و پی گیری  درمان بیماران مبتلا به نوروبلاستوم و فئو کروموسیتوم استفاده می شود. تقریبا در تمامی بیماران مبتلا به نوروبلاستوم HVA افزایش می یابد. در حالی که فقط در حدود 80 درصد از انها افزایش کاتکول امین های ادرار دیده می شود.

Human Chorionic Gonadotropin(B-hCG)

B-hCG توسط سلولهای سن سی شیو تروفوبلاست ساخته می شود و علاوه بر آزمایش حاملگی به عنوان مارکر تومورهای تروفوبلاستیک  حاملگی،تومورهای سلول زایای غیر سمینومی و ندرتا سمینوما در نظر گرفته می شود.

Metanephrines

لغت تجمیعی متانفرینها شامل متانفرین و نورو متانفرین می شود که به ترتیب متابولیتهای 5-متیله شده کاتکول امین های اپی نفرین و نور اپی نفرین هستند. نئوپلاسمهای مترشحه کاتکول امین ها که عمدتا از مدولای ادرنال منشا میگیرند عبارتند از:فئوکروموسیتوم،پاراگانگلیوم و نوروبلاستوم. اندازه گیری متانفرین ها در پلاسما یا ادرار برای تشخیص فئوکروموسیتوم حساس بوده و در این میان  حتی استفاده از نسبت متانفرین به کراتینین در ادرارممکن است مناسب تر هم باشد.

Monocolonal Immunoglobulins


پروتئین مونو کلونال محصول یک کلون منفرد بسط یافته شده از لنفوسیت های B و یا پلاسماسل هایی است که می توان ان را توسط الکتروفورز پروتئین سرم یا ادرار شناسایی کرد.پروتئین مونو کلونال در سرم یا ادرار در موارد زیر دیده می شود:

پلاسماسیتوم منفرد

میلوم پلاسما سل

آمیلو ئیدوز

ماکرو گلوبولینمی والدن اشتروم

بیماری های زنجیره سنگین

و...

Neuron-Specific Enolase(NSE)

استفاده از NSE به عنوان مارکر سرمی برای نئوپلاسم های نورواندوکرین در حال تحقیق و بررسی است.به نظر می رسد NSE سرم مارکر نسبتا اختصاصی برای سرطان سلول کوچک ریه باشد (ویژگی85%)و نشان داده شده که برای پایش درمان و پیش گویی عود مبتلایان به این سرطان مفید بوده است.

Prostate Specific Antigen(PSA)

PSA یا کالیکرئین -3 انسان، Hk3،سرین پروتئازی است که به طور انحصاری توسط سلولهای اپی تلیال بافت پروستات تولید می شود.PSA با غلظت های بالا در منی وجود داشته و عمل ان رقیق نمودن منی است. PSA بهترین و دقیق ترین مارکر برای ادنوکارسینوم پروستات است چرا که  در اکثرمردانی که سرطان پروستات قابل توجه از نظر بالینی دارند افزایش می یابد.همچنین در ردیابی بقایای تومور و پیشرفت بیماری پس از جراحی پروستات مفید خواهد بود.

Prostatic Acid Phosphate(PAP)


در حال حاضر سطح سرمی PSA جایگزین PAP در بیماریابی ،مرحله بندی و پی گیری بدخیمی های پروستات شده است. PSA ازPAP حساس تر و اختصاصی تر است. تقریبا تمامی بیماران مبتلا به به سرطان پروستات و افزایشPAP،گسترش خارج کپسولیو متاستاز دارند.بعد از درمان جراحی سرطان پروستات ،PAP سریع تر از PSA افت کرده و بعد از برداشتن کامل تومور باید غیر قابل اندازه گیری باشد. درمان محرومیت از اندوژن تولید PSA را کاهش میدهد اما اثری روی PAP ندارد که پیشنهاد کننده استفاده از PAP جهت پی گیری بیماران درمان شده با این روش است.

Thyrogolobuline(Tg)


تیروگلوبولین یک محصول ترشحی اپی تلیوم فولیکولی و شکل ذخیره ای هورمون های تیروئیدی یعنی T3و T4  می باشد .استفاده اصلی از تیروگلوبولین در پایش بیمارانی است که قبلا کارسینوم های تمایز یافته تیروئید داشته و جراحی شده اند . در چنین بیمارانی بعد از جراحی موفقیت امیز ،مقادیر باید کمتر از 5ng/ml باشد .مقادیر افزایش یافته نشانه عود خواهد بود.

VanillyImandelic Acid(VMA)

VMA متابولیت اصلی کاتکول امین های اپی نفرین و نور اپی نفرین است در ارزیابی و غربالگری فئو کروموسیتوم حساسیت VMA کمتر از متانفرین ها می باشد ولی اختصاصیت بالاتری دارند. از VMAبرای تشخیص و پی گیری نوروبلاستوم ،گانگلیونوروم و گانگلیونوروبلاستوم نیز استفاده می شود.

Vasoactive Intestinal Peptide(VIP)

VIP یک نورو ترانسمیتر غیر ادرنرژیک غیر کولینرژیک است که به صورت گسترده در سلولهای سیستم عصبی مرکزی و محیطی توزیع شده است . توجه بالینی به VIP،برتومورهای مترشحه VIP که به انها VIPoma هم گفته می شود متمرکز شده است. این تومورها سبب اسهال ترشحی با حجم بالا می شوند که بسیار شبیه وبا است و از این رو لغت وبای پانکراسی برای انها به کاربرده شده است.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


تشخیص آزمایشگاهی بیماریهای اتوایمیون
سیستم ایمنی بدن در حالت سلامت پروتئین هایی میسازد تحت عنوان آنتی بادی که این پروتئین ها بدن را برضد عوامل بیگانه و خارجی که تحت عنوان آنتی ژن شناخته میشوند محافظت میکنند. اما در برخی از شرایط سیستم ایمنی فرد سلولهای بدن همان فرد را به عنوان آنتی ژن و بیگانه شناخته و بر ضد آنها آنتی بادی میسازد بنابراین سیستم ایمنی به سلولهای خودی حمله میکند. این شرایط ایجاد کننده بیماری های اتوایمیون و یا خود ایمن هستند که اغلب در طول زندگی فرد با او همراه بوده و تنها با داروها میتوان آنهارا کنترل و سیر پیشرفت بیماری را کندتر نمود. از جمله بیماری های اتو ایمیون میتوان بیماری لوپوس، آرتریت روماتویئد، ام اس، دیابت تیپ ۱ و مانند اینها رانام برد. در اینجا قصد بر آن است که در مورد برخی از این بیماری ها بحث شود.

LUPUS:

لوپوس یکی از بیماری های اتوایمیون است که قسمتهای مختلف بدن را از جمله پوست، قلب، کلیه، خون، مفاصل، ریه ها و مغز را تحت تاثیر قرار میدهد بنابر این این بیماری یک بیماری سیستمیک بوده و عوارض خود را در اغلب بخشهای بدن نشان میدهد. البته این بیماری در اغلب افراد یک بیماری خفیف بوده و ارگان های کمی را درگیر میکند و بنابراین تهدید کننده زندگی بیمار نیست ولی در برخی از بیماران این بیماری بسیار شدید بوده و میتواند زندگی بیمار را تهدید کند. شیوع این بیماری در زنان بیشتر بوده و سن درگیری اغلب در محدوده ۴۵-۱۵ سالگی میباشد.

علائم بیماری:

علائم بيماري لوپوس بسيار متنوع است و در افراد مختلف علائم متفاوتي دارد، از شايع ترين علائم آن مي توان به خستگي، علائم پوستي به شكل ضايعه هاي قرمز رنگ پروانه اي شكل روي گونه ها و بيني، حساسيت به نور آفتاب زخم هاي دهاني، ريزش مو، تورم مفاصل، درد قفسه سينه و كم خوني اشاره كرد. تورم و به دنبال ان درد در ناحیه درگیر ازعلائم شایع در این بیماری است.

تشخیص و درمان:

در حال حاضر برای این بیماری معالجه قطعی وجود ندارد ولی در صورت تشخیص بیماری در مراحل اولیه و استفاده از روشهای درمانی مناسب میتوان این بیماری را به خوبی کنترل نمود و از شدت علائم در فرد کم کرد و همچنین از پیشرفت بیماری و بروز عواقب بد آن جلوگیری نمود. بنابراین تشخیص به موقع بیماری بسیار مهم وحیاتی است.

در سیر تشخیص بیماری در مرحله اول بررسی بیمار از نظر علائم بالینی و شک به این بیماری است. علائم متفاوت در افراد مختلف است ولی علائم بارز و مهمی که پزشک را به سمت این بیماری سوق میدهد عبارتند از:

پوست و مو:لکه های قرمز پروانه ای شکل روی بینی و صورت، زخم های دهانی و ریزش مو

مفاصل: التهاب و قرمزی همراه با درد

کلیه ها: ناراحتی کلیه به همراه تستهای غیر نرمال آنالیز ادرار که بیان گر بیماری کلیوی باشند

غشا ها:التهاب در آستر مخاط ریه، پریکاردیت و پریتونیت

خون: آنمی همولیتیک، لکوپنی و ترومبوسیتوپنی

سیستم عصبی:تشنج، جنون و سایر ناهنجاری های سیستم عصبی

تستهای ایمنولوژی:Positive anti-nuclear antibody tests که تایئد کننده وجود بیماری اتوایمیون است وpositive double-stranded anti-DNA test, positive anti-Sm test, positive anti-phospholipid antibody test or false-positive syphilis test .

تنها با وجود یکی از علائم فوق نمیتوان به وجود این بیماری مشکوک شد و برای شک به وجود این بیماری وجود حداقل 4 علامت از 11 علامت فوق به صورت همزمان لازم است.

ریسک فاکتورها:

جنس: این بیماری در زنان شایع تر بوده به طوریکه 90% از بیماران را زنان تشکیل میدهد.

2- سن : این بیماری در هر سنی اتفاق میافتد ولی اغلب در محدوه سنی 45-15 سالگی شایع است.

۳-داروها: برخی از داروها در استفاده دراز مدت میتوانند باعث ایجاد واکنش های لوپوسی در افراد حساس شوند از جمله این داروها میتوان به داروهای آرامبخش مثل کلروپرومازین، داروهای سل مثل ایزونیازید، داروهای فشار خون مثل هیدرالازین اشاره نمود.

۴- نور خورشید: دیده شده که تماس زیاد با نور خورشید میتواند باعث ایجاد آسیب های پوستی لوپوس شود و حتی در افراد بسیار حساس باعث ایجاد واکنشهای سرتاسری شود. مکانیسم اثر نور خورشید در ایجاد این بیماری به طور کامل مشخص نشده است ولی این دلیل مطرح شده است که در مجاورت نور خورشید سلولهای پوست پروتیئنی را در سطح میسازند که توسط آنتی بادی های نرمال بدن بیگانه تلقی شده و باعث ایجاد واکنش های ایمنی بدن میشوند.

۵-عفونت با ویروس اپشتاین بار: این ویروس بعد از آلوده کردن فرد در سلولهای سیستم ایمنی فرد به صورت نهفته باقی میماند و باعث افزایش ریسک ابتلا به لوپوس میشود.

۶-تماس با مواد شیمیایی: دیده شده در کارگران شاغل در صنایع مرتبط با جیوه و سیلیکا ریسک بروز لوپوس بیشتر است.

تستهای تشخیص آزمایشگاهی:

تست های خون و ادرار ۲ تست پر کاربرد در جریان تشخیص این بیماری هستند ازجمله:

تست CBC:در این تست ممکن است آنمی و همچنین لکوپنی و ترومبوسیتوپنی مشاهده شود که این حالات معمولا در جریان بیماری لوپوس اتفاق میافتد.

تست ESR: این تست برای بررسی سرعت رسوب گلوبولهای قرمز خون کاربرد دارد که در این آزمایش سرعت بر اساس میزان ته نشینی گلبولها در لوله در مدت ۱ ساعت ارزیابی میشود. در بیماری لوپوس مانند سایر بیماری های سیستمیک و التهابات سرعت رسوب سلولها افزایش میابد.

تستهای بررسی عملکرد کبد و کلیه: با انجام تستهایی روی خون میتوان از عملکرد کبد و کلیه که در جریان لوپوس تحت تاثیر قرار میگیرند آگاه شد

تست آنالیز ادرای: در افراد لوپوسی در این تست مقادیری متفاوت از پروتئین و گلبول قرمز دفع شده که در نتیجه آسیب کلیوی است مشاهده میشود.

تست های سیفلیس:نتیجه مثبت کاذب این تست میتواند بیانگر وجود آنتی بادی ضد فسفولیپیدها در خون باشد که این مساله یک اندکس تشخیصی دیگر در لوپوس است وجود این آنتی بادی باعث افزایش ریسک ایجاد لخته در خون میشود.

تست(ANA( Antinuclear antibody :مثبت شدن این تست بیانگر وجود آنتی بادی ضد هسته سلولها است که این مسئله بیانگر فعال شدن سیستم ایمنی در جهت ساخت اتو آنتی بادی است. نتیجه مثبت نمیتواند تشخیص لوپوس را قطعی کند زیرا این آنتی بادی در سایر بیماریهای اتوایمیون و همچنین برخی از عفونتها و یا مصرف برخی از داروها وجود دارد ولی با نتیجه مثبت، تستهای تائیدی درخواست میشود.

هیچ یک از تستهای فوق به تنهایی تائید کننده لوپوس نیستند و برای رسیدن به به تشخیص نهایی به مجموع نتایج تستها به همراه علائم بالینی توجه میشود.

۲ تست زیر در بررسی آسیبهای حاصل از لوپوس در ارگانهای بدن به کار میرود:

تست X-Ray از قفسه سینه: برای بررسی التهاب در ریه و همچنین بزرگ شدن قلب ناشی از ساخت مایع در پریکاردیوم

تست الکترو کاردیوگرام(ECG):این تست برای بررسی عملکرد قلب و آسیب های احتمالی در جریان بیماری به قلب میباشد.

عوارض بیماری :

این بیماری اثرات مخربی را روی ارگان های مختلف بدن به جامیگذارد ازجمله:

کلیه:آسیب کلیوی در لوپوس شایع و شدید بوده و یکی از عوامل مرگ و میر این بیمارن به شمار میرود برای بررسی وضع کلیه سطح کراتینین خون به صورت مرتب باید چک شود.

آسیب سیستم عصبی مرکزی: آسیب این سیستم حساس در بدن باعث ایجاد اشکال در حافظه تغییر رفتار، سردرد و گاها تشنج میشود.

خون و عروق خونی: این بیماری باعث ایجاد آنمی، خونریزی و ایجاد لخته خون شده و در عروق باعث ایجاد التهاب عروقی(vasculitis) میشود.

قلب: لوپوس باعث التهاب ماهیچه و عروق قلب و همچنین التهاب غشای قلب میشود واحتمال ابتلا به حملات قلبی را افزایش میدهد.

از سایر عوارض لوپوس میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

عفونت: افراد لوپوسی به دلیل مصرف داروهای کورتیکوستروئید وسرکوب گر سیستم ایمنی و همچنین داروهای سیتوتوکسیک مستعد ابتلا به انواع عفونتها میباشند.

سرطان: داروهای مصرف شده در درمان لوپوس باعث افزایش ریسک ابتلا به سرطان به ویژه لنفوم غیر هوچکین و سرطان کبد ریه و مجرای صفراوی میشوند.

زنان با لوپوس در دوران بارداری شانس بیشتری برای ابتلا به فشار خون بالا دارند و همچنین خطر سقط جنین در این زنان بیشتر است.

درمان:

در درمان بیماری بر اساس شدت بیماری و علائم داروهای مختلفی تجویز میشود ولی معمول ترین درمان که تقریبا پایه درمان در هر حالتی از بیماری است شامل درمان های زیر است:

۱- استفاده از داروهای ضد التهاب غیر استروئیدی(NSIDs): این داروها به منظور کاهش التهاب و علائم درد ناشی از التهاب کاربرد دارد از جمله این داروها میتوان ناپروکسن و ایبوپوفن را نام برد البته داروهای قوی تری هم در دسترس است که ممکن است پزشک با توجه به علائم تجویز کند.

۲- داروهای ضد مالاریا: اگرچه ارتباطی بین مالاریا و لوپوس وجود ندارد ولی داروهای ضد مالاریا دیده شده که اثرات کنترلی خوبی روی لوپوس دارند. از پر مصرف ترین داروهایی که در درمان مالاریا کاربرد دارد میتوان داروی Hydroxychloroquin را نام برد. از عوارض این بیماری عوارض بینایی و ضعف ماهیچه ای را میتوان ذکر کرد.

۳- کورتیکوستروئیدها: داروهای ضد التهاب استروئیدی که برای درمان علائم التهاب و کنترل التهاب و همچنین کنترل سیستم ایمنی کاربرد دارد. مصرف این داروها در دراز مدت عوارضی مانند کاهش وزن، افزایش استعداد ابتلا به عفونتها، دیابت، افزایش فشار خون و پوکی استخوان را ایجاد میکند. پزشک برای درمان تلاش میکند که کمترین دوز موثر در درمان را انتخاب کند و با مصرف مکملهایی مانند کلسیم و ویتامینD ریسک ابتلا به پوکی استخوان را کاهش دهد.

درمان علائم و نشانه ها در ارگان ها:

درد مفاصل: در کنترل درد مفاصل از NSIDs استفاده میشود و در موارد شدیدتر از داروهای ضد ملاریا و کورتیکوستروئیدها استفاده میشود.

راش های پوستی: برای جلوگیری از ایجاد راشهای پوستی فرد نباید در معرض آفتاب قرار گیرد و حتما از لباسهای پوشش دهنده و کرم های ضد آفتاب استفاده شود همچنین از داروهای کورتیکوستروئید موضعی نیز برای کاهش التهابات پوستی استفاده میشود.

التهاب ریه وقلب: این حالات توسط کورتیکوستروئیدها ، ضد مالاریا و NSIDs کنترل میشوند.

در درمان انواع پیشرفته و تهاجمی تر لوپوس از دوزهای بالای کورتیکوستروئیدها و همچنین داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی مانند (cyclophosphamide (Cytoxan) , zathioprine (Imuran

میتوان استفاده نمود ، این داروها باعث افزایش ریسک ابتلا به عفونتها و سرطان و همچنین ناباروری میشوند.

درمان های کلینیکال:

۱- پیوند سلولهای بنیادی مغز استخوان برای تجدید سیستم ایمنی

۲- استفاده ازDehydroepiandrosterone (DHEA : دیده شده که فرم های سنتتیک این هورمون در بهبود کیفیت زندگی بیماران لوپوسی موثر است ولی مکانیسم اثر آن هنوز شناخته نشده است.

مراقبت های فردی: برای بهبود کیفیت زندگی رعایتی نکاتی از جمله استراحت کافی،ورزش، تغذیه مناسب، دوری از نور آفتاب و اجتناب از مصرف سیگار لازم است.

:: موضوعات مرتبط: آزمایشات رایج
نويسنده : الناز خاکیانی


توکسوپلاسموز

توکسوپلاسموز بیماری‌ انگلی‌انسان‌ و حیوان‌ می‌باشد که‌ عفونت‌ اولیه‌آن‌، بدون‌ علایــم‌ بالینــی‌ است‌. شکل‌ حادبیماری‌ ممکن‌ است‌ با تـب‌ و بزرگی ‌غدد لنفـاوی‌ همـراه‌ باشد. علایم‌ مغزی ‌، ذات‌ الریه‌ ، ابتلای‌ عمومی‌ ماهیچه‌ها و مـرگ‌ از نشـانه‌های‌ اشکال‌ وخیم ‌بیماری‌ است‌ که‌ بندرت‌ دیده‌ می‌شود .
عفونــت‌ اولیه‌ مادران‌ در ابتدای‌حاملگـی‌ ممکن‌ است‌ باعث‌ ایجادعفونت‌ و مرگ‌ جنین‌ شود و یا این‌ که‌ منجر به‌ ضایعات‌ مغزی‌ ، بزرگی‌ و یا کوچکـی‌ جمجمـه‌ در نـوزاد گـردد; علایم‌فـوق‌ در هنـگام‌ تولـد مشهود و یا درمدت‌ کوتاهی‌ بعد از تولد، ظاهرمی‌شود.

مورفولوژي انگل :
انگل‌ دارای‌ اشکال‌ مختلفی‌ می‌باشد که‌عبارتند از:
۱- شکل‌ آزاد : شکل‌ آزاد انگل‌ که‌ درخون‌ و لنف‌ وجود دارد قوسی‌ شکل‌است‌ و سلولهای‌ مختلف‌ اکثر پستانداران‌ (به‌ جز گلبولهای‌ قرمز بدون‌ هسته‌) را مورد تهـاجم‌ قرارمی‌دهد.



2-کیست‌ کاذب‌ : به‌ سلول‌ هسته‌ دار حاوی‌ انگل‌، کیست‌ کاذب‌ گویند.
3-کیست‌ نسجی ‌: انگل‌ پس‌ از یکی‌ دوبار تقسیمات‌ داخل‌ سلولی‌ درسلولهای‌ هسته‌دار، به‌ قسمت‌های ‌مختلف‌ بدن‌ مثل‌ چشم ‌، قلب‌ ، ریه‌ ، مغز ، عضلـات‌ و کبـد می‌رود و در آنجا مستقر می‌شود و کیسـت‌ نسجی‌ (بافتی‌) راتشکیل‌ می‌دهد.


كيست بافتي توكسوپلاسما گونداي در مغز با اندازه ي 5 الي 50 ميكرون و با رنگ آميزي هماتوكسين & ائوزين (كيست اين انگل در تمام مناطق بدن مي تواند ايجاد گردد اما مهمترين مناطق عبارتند از مغز ، عضلات اسكلتي ، و عضلات قلبي )

4- اووسیست ‌: در نتیجه‌ سیر جنسی‌انگل‌ - که‌ در روده‌ گربه‌ و گربه‌ سانان‌ ایجاد می‌شود و از طریق‌ مدفوع‌ گربه‌ وگربه‌ سانان‌ دفع‌ می‌گردد.




چرخه‌ زندگی‌ انگل‌ :
الف ) سیکل‌ غیر جنسی :
انسان‌ یا هر میزبان‌ دیگری‌ با خوردن‌اشکال‌ اووسیستی‌ از طریق‌ سبزیجات‌،خاک‌، مواد غذایی‌ آلوده‌ با کیست‌نسجی‌ به‌ همراه‌ گوشت‌ و جگر و سایرنسوج‌ گاو، گوسفند، خوک‌، بز و پرنده‌آلوده‌ می‌شود. در روده‌ میزبان‌، انگل‌ به‌هر شکلی‌ که‌ وارد شده‌ (اووسیست‌ یاکیست‌ نسجی‌) آزاد می‌شود و حداکثرپس‌ از ۶ ساعت‌ از طریق‌ عروق‌ روده‌خود را وارد دستگاه‌ گردش‌ خون‌می‌کند، در این‌ هنگام‌ ارگانیسم‌ فقط سلولهای‌ هسته‌ دار خون‌ میزبان‌ را انتخاب‌ می‌کند و وارد سلول‌ هسته‌دارمیزبان‌ می‌شود، در سلولهای‌ هسته‌دار شروع‌ به‌ تقسیم‌ شدن‌ می‌کند (انگل‌ دراین‌ حالت‌ به‌ نام‌ کیست‌ کاذب‌ نامیده‌می‌شود). پس‌ از تقسیمات ‌، کیست‌کاذب‌ پاره‌ می‌شود و مجددا انگل‌هاآزاد می‌شوند و به‌ سلول‌ هسته‌ دار دیگری‌ حمله‌ ور شده‌ که‌ پس‌ از ۲ بارتقسیم‌ همراه‌ با خون‌ به‌ طرف‌ سایرقسمتهای‌ بدن‌ حرکت‌ می‌کنند و درآنجا مستقر می‌گردند و منجر به‌تشکیل‌ کیست‌ نسجی‌ (بافتی‌) می‌شوند.

ب) سیكل جنسی :
گربه‌ و گربه‌ سانان‌ با خوردن‌ نسوج‌آلوده‌ به‌ کیست‌ نسجی‌ مبتلا می‌شوند. در روده‌ گربه‌ کیست‌ نسجی‌ پاره‌ وانگل‌ آزاد می‌شود و به‌ نسوج‌ روده‌ حمله‌ می‌کند و درون‌ سلولهای‌ روده‌گربه‌ قرار می‌گیرد و شروع‌ به‌ تقسیم‌ کرده‌ سپس‌ سلولهای‌ روده‌ گربه‌ را پاره ‌می‌کند و خارج‌ می‌شود، بعضی‌ از این‌سلولها تبدیل‌ به‌ سلول‌ جنسی‌ یاگامتوسیت‌ می‌شوند. از ترکیب‌ سلول‌ جنسی‌ نر با ماده ‌، سلول‌ زایگوت‌ یاتخم‌ ، حاصل‌ می‌شود که‌ همراه‌ مدفوع‌ گربه‌ به‌ شکل‌ اووسیت‌ نارس‌ به‌ محیط بیرون‌ دفع‌ می‌گردد. در شرایط مساعد (درجه‌ حرارت‌ و رطوبت‌) اووسیست‌ ماهها و حتی‌ یکسال‌ زنده‌ می‌ماند. گربه‌ها بعد از آلوده‌ شدن‌ از مدفوع‌ خود اووسیست‌ دفع‌ می‌نمایند.



بیماری‌زایی :
الف ) فرم‌ اکتسابی :
در حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد موارد اکتسابی‌ دارای‌ عفونت‌ بدون‌ علایم‌ می‌باشند و در حدود ۲۰ درصد علایم ‌از جمله‌ تورم‌ غدد لنفاوی‌ به‌ خصوص ‌در ناحیه‌ گردن ‌، غدد تحت‌ فکی‌ و بناگوشی ‌، تب‌ ، سردرد و دردهای‌ عضلانی‌ مشاهده‌ می‌شود. ضایعات ‌چشمی‌ نیز در این‌ موارد مشاهده‌ شده‌است‌.‌

ب ) فرم‌ مادرزادی‌ :
چنانچه‌ مادری‌ در حین‌ بارداری‌ برای ‌اولین‌ بار به‌ توکسوپلاسموز مبتلا شود احتمال‌ ابتلای‌ جنین‌ نیز وجود دارد. اگر ابتلای‌ مادر در سه‌ ماهه‌ اول ‌بارداری‌ باشد در صورت‌ عبور انگل‌ از جفت‌ و رسیدن‌ به‌ جنین‌ در غالب‌ موارد ، منجر به‌ بروز عوارض‌ وخیم‌ یا سقط جنین‌ خواهد شد. عوارضی‌ نظیر عقب‌ ماندگی‌ ذهنی‌ و روانی‌ ، تشنج‌ و … از علایم‌ مهم‌ آن‌ محسوب‌ می‌شوند.

پیشگیری‌ و کنترل‌ :
1) عدم‌ مصرف‌ گوشت‌ کبابی‌ و نیم‌ پز احشایی‌ پرندگان‌ و پختن‌ کامل‌ غذاها و گوشت‌ در درجه‌ حرارت‌ ۶۰ درجه‌.
2) فریز کردن‌ (منجمد کردن‌) گوشت‌ در بـرودت 18- درجه‌ سـانتی‌ گـراد به‌ مـدت‌ ۱۰ روز.
3) معدوم‌ ساختن‌ مدفوع‌ روزانه‌ گربه‌ها و بچه‌ گربه‌ها قبل‌ از آنکه‌ اووسیست‌های‌ موجود در آن‌آلوده‌ کننده‌ شوند. مدفوع‌ این‌ حیوانات‌ را می‌توان‌ به‌ طرف‌ فاضـلاب‌ هدایت ‌کرد، سوزاند و یا عمیقـا دفـن‌ کرد. لانه‌ گربـه‌ها را بایستـی‌ روزانـه‌ با آب‌ جوش‌
ضد عفونی‌ کرد.
4) اجتناب‌ زنان‌ باردار از تماس‌ با گربه‌هایی‌ که‌ سابقه‌ تغذیه‌ آنها معلوم ‌نیست; اجتناب‌ این‌ گونه‌ زنان‌ از کارهای‌ باغبانی‌ و یا پوشیدن‌ دستکش‌ و شستشوی‌ دست‌ بعد از انجام‌ کار لازم‌ است‌.
5) شستشوی‌ دستها پس‌ از تماس‌ با گوشت‌ خام‌ و یا باغبانی‌ در محل‌ هایی‌ که‌ احتمالا آب‌ آن‌ محل‌ آلوده‌ به‌ مدفوع‌ گربه‌ها شده‌ است.
6) دور نگه‌ داشتن‌ غذاها از دسترس ‌حیوانات‌ به‌ خصوص‌ گربه‌.
7) شستن‌ دستها بعد از کارکردن‌، به‌خصوص‌ بعد از کار در مزرعه‌ و باغ‌.
شستن‌ کامل‌ و ضدعفونی‌ سبزیها ومیوه‌ها.
9) خودداری‌ از تماس‌ با خون‌ و وسایل‌ پزشکی‌ آلوده‌ به‌ خون‌.
10) آزمایش‌ کردن‌ خون‌های‌ اهدایی‌ از نظر آلودگی‌ به‌ توکسوپلاسموز.

درمان :
1) پیریمتامین ‌، سولفادیازین یا تری‌سولفاپیریمیدین‌ها به‌ مدت‌ 4-3 هفته‌ و اسید فولیک‌ برای‌ کاهش‌ عوارض‌ جانبی‌ پیریمتامین‌ غالباً تجویز می‌شوند.
2) کورتیکواستروئیدها ، در صورت‌ لزوم‌ ، برای ‌كاهش التهاب‌ استفاده مي شوند.

درتحقيقي كه روي 504 خانم آبستن در سال 2002 انجام گرفت شيوع سرمي IgG و IgM در بين 174 بيماري كه در بيمارستان هاي دولتي بررسي شده بودند و 330 بيماري كه در بيمارستان هاي مخصوص زنان بررسي شده بودن نشان داد كه شيوع IgG بسيار بيشتر از IgM مي باشد.

اين تحقيق نشان داد كه ريسك خطرزايي توكسوپلاسموزيس در خانم هاي با سن بالاي 30 سال بسيار بيشتر از خانم هاي 30 ساله و زير آن مي باشد. و نيز مشخص شد كه بيشترين شيوع سرمي در خانم هايي در جمعيت هاي هندي مي باشد.
رابطه ي بين زخم هاي منتشره ناشي از توكسوپلاسما گونداي در خانم هاي آبستن و شيوع سرمي مشخص شده توكسوپلاسموزيس در نوزادان نشان داده شده است. و نيز مشخص ساخته است كه شيوع سرمي توكسوپلاسموزيس در خانم هاي آبستني كه تجربه ي سقط جنين را داشته اند ( %3/47 ) و خانم هايي كه تجربه ي مرده زايي را داشته اند ( %7/66 ) و آنهايي كه بچه ي آنها دچار مشكلات چشمي بوده است ( %9/52 ) در مقايسه با خانم هايي كه اين مشكلات را نداشتند بسيار بالاتر مي باشـد.


:: موضوعات مرتبط: میکروبیولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


ویروس سایتومگالو ویروس
عفونت با سايتومگالوويروس بسيار شايع بوده و بسياري از افراد را در دوره اي از زندگي شان مبتلا مي سازد. با اينحال، اكثر افرادي كه به اين ويروس آلوده مي شوند. علامتي را نشان نمي دهند و خودشان نيز نمي دانند كه به اين ويروس آلوده شده اند، گرچه آنها براي هميشه اين ويروس را به شكل غير فعال همراه خواهند داشت.افرادي كه دچار كاهش ايمني بدن هستند (مثل مبتلايان به ايدز) در خطر ابتلا به بيماري شديدي براثر اين ويروس هستند. بعلاوه اين ويروس مي تواند در خانمهاي حامله باعث ايجاد ناهنجاريهاي شديدي در جنين آنها شود.
اين ويروس مي تواند از بزاق عبود كرده و بصورت قطرات كوچكي در سرفه يا عطسه بيماران مبتلا به اين ويروس ديده شود و سايرين را نيز به اين طريق آلوده سازد. ساير روشهاي انتقال اين ويروس به ساير افراد عبارتند از:
- از طريق فعاليت جنسي
- از طريف انتقال خون
- از طريق پيوند اعضا
- از طريق انتلا مادر به جنين

عفونت سايتومگالوويروس مي تواند براساس سن و سلامت عمومي فرد مبتلا، علايم متفاوتي را نشان دهد. اكثر افراد در هنگام اولين آلوده شدن با اين ويروس، هيچگونه علايمي را نشان نمي دهند و اگر هم علايمي ايجاد شود معمولاً علايم مبهمي مي باشند كه شامل تب، خستگي، گلودرد، تهوع، استفراق و اسهال مي باشد.
در افرادي كه سطح ايمني آنها پايين مي باشد (همانند مبتلايان به ايدز) علايم اين بيماري شديد بوده و بصورت تب طول كشيده به مدت 2 تا 3 هفته، قرمز شدن بدون خارش پوست و التهاب كبد مي باشد كه موجب زرد شدن پوست و چشمها مي شود. بعلاوه، اين ويروس مي تواند سبب التهاب مغز (آنسفاليت) و التهاب ريه ها (پنوموني) نيز بشود. در مبتلايان به ايدز و افرادي كه دچار كاهش ايمني هستند اين ويروس مي تواند موجب رتينيت (التهاب سلولهاي حساس به نور در پشت چشم) و در نتيجه كوري شود. اگر خانمي در 24 هفته اول حاملگي به اين ويروس آلوده شود، 15 درصد احتمال دارد كه كودك او دچار ناهنجاريهايي مثل ناشنوايي گردد. همچنين نوازد او ممكن است در هنگام تولد دچار بيماري شديدي همراه با زردي، بزگي كبد و بعضي اختلالات خوني شود. در افرادي كه از سلامت كي خوبي برخوردار هستند، آلوده شدن به اين ويروس معمولاً هيچگونه علامتي ايجاد نكرده و خود شخص نيز از آلوده شدنش باخبر نمي شود و درماني هم صورت نمي پذيرد. در مواردي كه علائم بيماري وجود دارد و پزشك به وجود اين بيماري مشكوك مي شود، انجام يك آزمايش خون مي تواند ابتلا به اين ويروس را ثابت نمايد. اغلب با استفاده از داروهاي ضد ويروس مي توان علايم اين بيماري را برطرف نمود. براي بيماران مبتلا به ايدز و افرادي كه دچار كاهش ايمني بدن هستند، عوارض آلوده شدن به اين ويروس مي تواند بسيار شددي و كشنده باشد. چنين افرادي بايد حتماً از داروهايي ضد ويروس استفاده نمايند.


:: موضوعات مرتبط: میکروبیولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


ویروس پاپیلومای انسانی
عفونت رایج

انتقال عفونت از طریق روابط جنسی

اچ.پی.وی‌های پر خطر و کم خطر

نفوذ ویروس‌ها به دهانۀ رحم

نابودي پوشش ویروس

غیرفعال کردن پیشگیرنده‌ها توسط ویروس

ذرات مشابۀ ویروس

واکسیناسیون

جلوگیری پادتن‌ها از عفونت

لزوم آزمون پاپ (PAP)

فعالیت‌های پیش‌رو

اسلاید 1 - عفونت رایج

ویروس پاپیلومای انسانی Human papillomavirus) HPV) یکی از رایج ترین ویروس‌های انتقالی از روابط جنسی است. HPV هم در مردان و هم در زنان عفونت ایجاد می‌کند.

اسلاید 2 – انتقال عفونت از طریق روابط جنسی

هر فردی که زمانی تماس جنسی با فرد مبتلا به HPV داشته است احتمالاً به این عفونت مبتلا می‌شود و ناقل آن به افراد دیگر به‌شمار می‌آید. این ویروس گاه مدت‌ها در بدن بیمار به‌صورت غیر‌فعال می‌ماند تا سال‌ها بعد HPV تناسلی او بروز یابد.

اسلاید 3 - HPV ‌های پر خطر و کم خطر

HPV ‌های تناسلی از لحاظ خصوصیات به سه گروه تقسیم می‌شوند.

بسیاری از HPV ‌های تناسلی در گروه بدون خطر قرار دارند و هیچ نوع سرطان یا زگیلی را به‌وجود نمی‌آورند. انواع کمی از آنها زگیل‌های دستگاه تناسلی را ایجاد می‌کنند و حدود 15 نوع از آنها در گروه پرخطر قرار دارند و خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهند.

در صورتی‌که زگیل دستگاه تناسلی درمان نشود به سرطان تبدیل نخواهد شد.

از سوی دیگر HPV ‌های پرخطر، بعيد نيست نوعی از عفونت را تحریک کنند که منجر به سرطان دهانۀ رحم می‌شود. اکثر عفونت‌های مربوط به HPV ‌های پر خطر به خودی خود برطرف می‌شوند. بعضی از عفونت‌ها بدون اینکه منجر به تغییرات غیر‌عادی بیش‌تری در سلول شوند در بدن باقی می‌‌‌‌‌‌‌‌‌مانند. با وجود این، تعداد کمی از عفونت‌های ناشی از HPV پر خطر در نهایت در طی سال‌ها منجر به تحریک سرطان دهانۀ رحم می‌شوند.

اسلاید 4 - نفوذ ویروس‌ها به دهانۀ رحم

ویروس‌های پاپیلومای انسانی مرتبط با سرطان و ویروس‌های HPV بی‌خطر با تماس پوستی منتقل می‌شوند. HPV ‌های پر خطر برای ایجاد عفونت‌های مزمن به طور عمیق به پوشش دهانۀ رحم نفوذ می‌کنند. زخم مهبلی یا روابط جنسی که پوشش را تحریک می‌کنند ممکن است نقطه‌ای برای ورود ویروس به برآمدگی‌های پوستی فراهم آورند.

این ویروس پس از ورود به پوشش دهانۀ رحم، به سلول‌های مخاطی متصل می‌شود؛ به دلیل اینکه این سلول‌ها مواد غذایی و ساير مولکول‌هایی را که معمولاً در محیطشان وجود دارند می‌‌‌‌‌‌‌‌‌بلعند، این ویروس‌ها نیز بلعیده می‌شوند. بیش از 99 درصد از سرطان‌های دهانۀ رحم مربوط به عفونت طولانی‌مدت توسط ویروس پاپیلومای انسانی پر خطر است.

اسلاید 5 - از بین رفتن پوشش ویروس

HPV که در داخل سلول‌های مخاطی قرار می‌گیرد توسط لایۀ محافظی که از پروتئین ویروسی به نام ال.1(L.1) ساخته شده است در برگرفته می‌شود. پس از اینکه ویروس وارد سلول شد، پوشش ویروسی تحلیل می‌رود و این امر منجر به آزاد شدن مواد ژنتیکی ویروس در داخل سلول و هسته آن می‌شود.

ژن‌های ویروس از هسته ترشح می‌شوند که از جمله این ژن‌ها می‌توان به (E.6 , E7) اشاره کرد که به سلول‌ها دستور ساختن پروتئین‌هایی با نام (E6 , E7) را می‌دهند.

اسلاید 6 - غیرفعال ‌کردن، پیشگیرنده‌ها توسط ویروس

پروتئین‌های ویروسی E7,E6 فعالیت‌های عادی ژن‌های پیشگیرندۀ متعلق به بیمار (زن) را غیر‌فعال می‌کنند. این ژن‌های پیشگیرنده پروتئین‌های بازدارنده‌ای تولید می‌کنند که وظیفة «مراقبت از آسیب» را در سلول‌های عادی را به عهده دارند.

این پروتئین‌ها معمولاً هنگامی که آسیب غیر‌قابل جبران ژنتیکی در سطح خطرناکی وجود داشته باشد رشد سلول را متوقف می‌کنند. حتی پس از غیر‌فعال شدن پیشگیرنده‌ها در سلول‌های دهانۀ رحم زن، معمولاً 10 سال طول می‌کشد تا بافت آسیب دیده سرطانی شود.

اسلاید 7 - ذرات مشابۀ ویروس

ذرات مشابۀ ویروس در واکسن HPV دارای پوشش پروتئین ال.1 (L.1) خارجی مشابه با ویروس پاپیلومای انسانی واقعی هستند. ولی آنها هیچ مادۀ ژنتیکی در داخل خود ندارند. این ساختار به واکسن اجازه می‌دهد تا واکنش دفاعی محافظتی قوی را اعمال کند.

اسلاید 8 - واکسیناسیون

واکسیناسیون در مقابل عفونت‌هایی که شايد در آینده توسط نوع پر خطر HPV – که گاه منجر به سرطان می‌شود – به‌وجود آید، از فرد محافظت می‌کند؛ این واکسنی علیه خود سرطان نیست. فرد 3 واکسن در یک دورۀ 6 ماهه دریافت می‌کند. متخصصان بهداشت این ذرات مشابۀ ویروس را به بافت ماهیچه‌ای تزریق می‌کنند و هنگامی که این ذرات داخل بدن می‌شوند باعث تحریک واکنش دفاعی قوی خواهند شد؛ به همین دلیل بدن فرد واکسینه شده پادتن‌هایی را تولید و ذخیره می‌کند که می‌توانند پروتئین ال.1 (L.1) را روی سطح ویروس‌های HPV شناسایی و به آنها حمله کنند.

اسلاید 9 - جلوگیری پادتن‌ها از عفونت

پس از واکسیناسیون سلول‌های دفاعی فرد آماده می‌شوند تا با عفونت‌های آتی ناشی از ویروس‌های HPV پر خطری که توسط واکسن هدفگیری شده مبارزه کنند. در صورت بروز عفونت، پادتن‌های فرد واکسینه شده در مقابل پروتئین ال.1 (L.1)، ویروس را می‌‌‌‌‌‌‌‌‌پوشانند و مانع از آزاد شدن مواد ژنتیکی آن می‌شوند.

اسلاید 10 - لزوم آزمون پاپ (PAP)

پس از واکسیناسیون، فرد (زن) باید همچنان آزمون پاپ یا آزمایش غربالگری تأیید شده دیگری را که مربوط به سرطان دهانۀ رحم باشد طبق روال عادی انجام دهد. با وجود اینکه واکسن ضد HPV از عفونت‌های ناشی از انواع HPV غالب، که عامل70 درصد از سرطان‌های دهانۀ رحم است، جلوگیری می‌کند باز هم نمی‌تواند از عفونت ناشی از بیش‌تر انواع دیگری که می‌توانند عامل سرطان دهانۀ رحم باشند جلوگیری کند. آزمون پاپ می‌تواند تومور غیر‌عادی در دهانۀ رحم را، بدون توجه به نوع HPV به‌وجود آورنده‌ آن، تشخیص دهد.

اسلاید 11 - فعالیت‌های پیش‌رو

برای بررسی لزوم استفاده از یک تزریق اضافی (تقویتی)، علاوه بر 3 تزریق درون ماهیچه‌ای اولیه، برای حفاظت طولانی مدت مطالعاتی در دست انجام است. پزشکان بالینی (Clinicians) به این نتیجه رسیده‌اند که واکسن جدید سرطان تا حداقل 4 سال مؤثر است، ولی تحقیقات بیش‌تری لازم است تا مشخص شود پس از این زمان چه اتفاقاتی می‌افتد.



:: موضوعات مرتبط: میکروبیولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان روده بزرگ
سرطان ‌روده بزرگ چه‌كسانی را هدف می گیرد؟
سرطان این عضو، دومین علت شایع مرگ بر اثر سرطان در دنیاست، اما راه‌های كاهش خطر ابتلا به آن، چنان آسان هستند كه پس از مطالعه‌شان احتمالا متعجب می‌شوید كه چه آسان می‌توانید از خودتان در برابر سرطان محافظت كنید.

روده بزرگ به زبان ساده یك لوله تقریبا 1.5 متری در حفره شكمی شماست كه از یك طرف به روده كوچك پیوندخورده است و از طرف دیگر به مقعد می‌رسد و قسمت‌های غیر لازم غذا را به بیرون از بدن می‌راند. خطر ابتلا به سرطان این عضو، با افزایش سن بخصوص پس از 50 سالگی بیشتر می‌شود و آمارها نشان می‌دهند در كشورهای توسعه یافته مثل كانادا، آمریكا، اروپای غربی و استرالیا شایع‌تر است.

روده بزرگ از 2 بخش عمده كولون و راست روده تشكیل شده است و وقتی حرف از سرطان آن می‌زنیم منظورمان سرطانی شدن یكی از این بخش‌هاست. كولون همان لوله قرمز رنگ در حفره شكمی است كه شكل مربعی نیمه كاره را در این ناحیه ساخته است و راست روده، لوله‌ای 15 ـ 12 سانتی‌متری و متصل به كولون است و به مقعد می‌رسد و آخرین بخشی محسوب می‌شود كه پس‌مانده‌های غیر لازم غذا از آن می‌گذرند تا از بدن دفع شوند.

عوامل زمینه ساز سرطان روده بزرگ
دكتر پدرام فدوی، سرطان‌شناس در گفت‌وگو با جام‌جم با اشاره به این كه شیوع سرطان روده بزرگ در كشور ما نسبتا بالاست، می‌گوید: فراوانی موارد ابتلا به این نوع سرطان شبیه به فراوانی آن در آمریكا و اروپاست.

با توجه به گفته این متخصص، هر كدام از ما ممكن است روزی قربانی سرطان روده بزرگ شویم. با این حال عوامل زمینه‌سازی برای سرطان روده بزرگ وجود دارند كه اگر عوامل را بشناسیم و از آنها پرهیز كنیم تا حد زیادی از ابتلا به این نوع سرطان در امان خواهیم بود.

مهم‌ترین عامل تاثیرگذار در ابتلا به سرطان روده بزرگ كه دكتر فدوی به آن اشاره می‌كند، رژیم غذایی است. خودتان فكر می‌كنید سرطان بیشتر گوشتخوارها را می‌پسندد یا آنها كه اهل خوردن فیبر، میوه‌ها و سبزیجات هستند؟

دكتر فدوی پاسخ می‌دهد: در رژیم‌های غذایی كه حاوی میوه‌ها و سبزیجات و مواد غذایی فیبردار هستند، این نوع سرطان كمتر دیده می‌شود اما كسانی كه در رژیم غذایی‌شان گوشت قرمز و چربی به مقدار فراوان می‌گنجانند، بیشتر از دیگران در معرض خطر این بیماری هستند.

پولیپ‌ها (توده های خوش خیم) روده هم همیشه عوامل خطرساز بالقوه محسوب می‌شوند. به گفته دكتر فدوی این پولیپ‌ها می‌توانند در آینده بدخیم و سرطانی شوند و بهتر است براساس صلاحدید پزشك از بدن خارج شوند و از نظر سرطانی بودن مورد آزمایش قرار بگیرند. او در این باره آمار جهانی قابل توجهی را ارائه می‌كند: از هر 100 بیمار مبتلا به سرطان روده بزرگ یك نفر از پولیپ روده رنج می‌برد. از سوی دیگر، این پولیپ‌ها در كسانی كه خانواده‌شان به آنها مبتلا بوده‌اند بیشتر دیده شده است؛ به این معنا كه شیوع پولیپ‌های روده‌ای در كودكانی كه والدین مبتلا به این عارضه را داشته‌اند، 50 درصد بیشتر از كودكان دیگر است. ‌این سرطان‌شناس اظهار می‌كند: سابقه ابتلا به سرطان روده بزرگ در خانواده، بیماری‌های التهابی روده، چاقی زیاد بخصوص چاقی شكمی و استفاده از الكل، خطر ابتلا به این نوع سرطان را افزایش می‌دهد.

پیشگیری از درمان بهتر است
درمان سرطان در كشور دشوار و هزینه‌بر است تا جایی كه بیشتر بیماران سرطانی باید علاوه بر غم بیماری، اضطراب تامین هزینه‌های بیماری‌شان را نیز داشته باشند، اما اگر مردم راه‌های پیشگیری از ابتلا به انواع سرطان‌ها را بشناسند، آن وقت شاید هرگز به آنها مبتلا نشوند و كابوس تامین هزینه‌ها و نگرانی از میزان پیشرفت درمان‌ها را تجربه نكنند، این اصل درباره سرطان روده بزرگ نیز صدق می‌كند.

دكتر فدوی برای پیشگیری از ابتلا به سرطان روده بزرگ به مردم توصیه می كند.باید سالی یكبار با پزشك متخصص گوارش یا داخلی ملاقات داشته باشند. او از خوردن سیر در غذا، نوشیدن شیر و كلسیم و استفاده كمتر از گوشت قرمز به عنوان راه‌هایی برای كاهش خطر ابتلا به این بیماری نام می‌برد و بر داشتن تحرك و ورزش در طول روز نیز تاكید می‌كند.

زنگ خطر را بشنوید
آن طور كه دكتر فدوی می‌گوید، اگر عادات روده شما تغییر كرده، یعنی یبوست یا اسهال دارید یا در اندازه مدفوع‌تان تغییری به وجود آمده است، اگر در مدفوع‌تان خون می‌بینید، اگر دردهای شكمی یا لگنی دارید، اگر در قسمت پشت یا كبد، دردی دارید، اگر كم‌خونی و ضعف و كاهش وزن شدید دارید، فورا باید به پزشك مراجعه كنید؛ چون ممكن است سرطان روده بزرگ شكارتان كرده باشد و موذیانه در حال تسخیر بدن‌تان باشد.

اما اگر ابتلا به سرطان روده بزرگ در شما تایید شود چه اتفاقی می‌افتد؟ دنیا به آخر می‌رسد؟ دور زندگی را خط می‌كشید؟
اشتباه نكنید، ناامید نشوید این نوع سرطان هم مثل بقیه انواع سرطان‌ها راه‌هایی برای درمان دارد. دكتر فدوی راه‌های درمان این نوع سرطان را توضیح می‌دهد: جراحی بهترین گزینه برای درمان این بیماران است؛ همچنین شیمی درمانی برای بیمارانی كه در معرض خطر بالا قرار دارند پیشنهاد می‌شود. رادیوتراپی نیز از دیگر روش‌های درمانی است كه معمولا برای درمان سرطان راست روده به كار می‌رود اما در درمان سرطان كولون كاربردی ندارد.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان لوزالمعده
لوزالمعده دو وظیفه در بدن بر عهده دارد:

- آنزیم های گوارشی را می سازد که کمک به هضم غذاها (مخصوصا چربیها) در روده می کند.

- ساختن هورمون ها، از جمله: انسولین و گلوکاگون که میزان قند خون را متعادل می کنند.

هنگامی که سلول های بدخیم رشد کرده و در لوزالمعده پخش می شوند، سرطان لوزالمعده به وجود می آید.

 

علائم سرطان لوزالمعده

سرطان لوزالمعده به نام بیماری خاموش خوانده می شود، زیرا علائم آن در مراحل اولیه بیماری مشخص نمی شود. اما زمانی که سرطان پخش شد، در بالای شکم و پشت، درد دیده می شود.

بعد از غذا خوردن و دراز کشیدن، درد بدتر می شود.

دیگر علائم عبارتند از: زردی (یرقان)، ادرار تیره و مدفوع روشن، لخته خونی، سوء هاضمه، اسهال، تهوع، کاهش اشتها، کمبود وزن، خستگی، ضعف و افسردگی.

 

علل سرطان لوزالمعده

- سیگار : افراد سیگاری 2 تا 3 برابر غیر سیگاری ها در معرض این بیماری قرار دارند.

- سن : بعد از 45 سالگی این بیماری شروع می شود.

- جنسیت: بیشتر در زنان شایع است.

- دیابت

- پانکراتیت (التهاب لوزالمعده) مزمن

- سیروز کبدی

- سابقه خانوادگی ابتلا به سرطان لوزالمعده

- داشتن رژیم پر چرب

- چاقی

- عدم فعالیت بدنی
سرطان لوزالمعده به نام بیماری خاموش خوانده می شود، زیرا علائم آن در مراحل اولیه بیماری مشخص نمی شود


راه های تشخیص سرطان لوزالمعده


- سونوگرافی

- سی تی اسکن

- نمونه برداری از لوزالمعده

- ام آر آی از شکم

- آزمایش خون

- بررسی عملکرد کبد

 


عوارض سرطان لوزالمعده

لخته خونی

افسردگی

عفونت

مشکلات کبدی

درد

کاهش وزن

 

درمان سرطان لوزالمعده

- جراحی : اگر سرطان پخش نشده باشد، با عمل جراحی می توان سرطان را درمان کرد. اما سرطان پانکراس وقتی تشخیص داده می شود که سلول های بدخیم پخش شده اند. اگر تومور بیش از اندازه بزرگ باشد، می توان با عمل جراحی آن را بیرون آورد.

 

- پرتودرمانی : بعد از جراحی، پرتودرمانی نیز کمک به از بین بردن سلول های سرطانی باقیمانده می کند. پرتودرمانی به تسکین درد و مشکلات گوارشی ناشی از توده بزرگ سرطانی کمک می کند.

 

- شیمی درمانی : هنگامیکه تومور از لوزالمعده خارج شود، شیمی درمانی استفاده می شود. شیمی درمانی، یک درمان خوب برای سرطان هایی است که پخش شده اند.

 

- شیمی درمانی و پرتودرمانی: هنگامیکه تومور به طور کامل از بین نرفته باشد و هنوز از لوزالمعده خارج نشده باشد، از پرتودرمانی و شیمی درمانی با هم استفاده می کنند.

 

- ایمونوتراپی (درمان بیولوژیکی): تقویت سیستم ایمنی بدن برای مبارزه با بیماری ها.

 

- تسکین دهنده درمان : این تسکین دهنده ها برای کاهش علائم و کنترل درد استفاده می شوند. هدف از این تسکین دهنده ها، بهبود کیفیت زندگی و بهبود روحیه می باشد. استفاده از آنها همراه با سایر درمان های سرطان مفید است.

 

جلوگیری از سرطان لوزالمعده

- سیگار را ترک کنید.

- رژیم غذایی سالم داشته باشید و از مصرف زیاد چربی بپرهیزید.

- ورزش منظم داشته باشید.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان پروستات چیست؟

غده پروستات غده‌ ای است که تنها در مردان یافت می‌ شود. این غده در زیر مثانه قرار دارد و مایعی به داخل منی ترشح می‌ کند.
 سرطان پروستات نوعی بیماری است که در آن سلولهای بدخیم از بافتهای پروستات نشات می گیرد و به طور نامنظم و فزاینده‌ای تکثیر و منجر به افزایش حجم در هر یک از اجزای سلولی غده پروستات می‌شود.

سرطان پروستات دومین سرطان شایع بعد از سرطان ریه در میان مردان است. اطلاعات آماری و علائم بالینی میزان مرگ و میر ناشی از سرطان پروستات مبین سه طیف گسترده روند رشد این بیماری است. سرطان پروستات می‌تواند دارای رشد آهسته بوده و زمانی طولانی تا بروز علائم بالینی آن داشته باشد. در مواردی دیگر تومور به سرعت رشد کرده و تهاجم تومور به بافت‌های دیگر امکانپذیر می شود. در چنین مواردی مدت فاصله زمانی بین شروع بیماری و گسترش دامنه آن بسیار کوتاه است. مابین این دو طیف رشد، تومورهایی وجود دارند که سرعت روند رشد آنها در حد متوسطی است.

سرطان پروستات با نشانه‌های مرتبط با دفع ادرار و یا درد شکم تظاهر می‌کند. این نشانه‌ها با علائم بیماریهای رایجی مانند عفونت و هیتروفی (بزرگی) خوش خیم پروستات (Benign Prostatic Hyperplasia) مشترک است.

علائم هشدار دهنده سرطان پروستات عبارتند از:

ادرار کردن پی در پی یا سخت

جاری شدن ضعیف ادرار

عدم توانایی در ادرار

بی‌ اختیاری ادراری

جریان منقطع و ضعیف ادرار

وجود خون در ادرار

خروج منی همراه با درد

درد مداوم قسمت پائین کمر

سوزش

ناتوانی جنسی

سبب‌شناسی: سرطان‌ زایی پروستات

علت ابتلا به سرطان پروستات هنوز ناشناخته است اما تحقیقات آماری و بالینی، روند بدخیمی بیماری سرطان پروستات را به این عوامل ارتباط می دهد:

سن ‌ـ سرطان پروستات اغلب در افراد سالمند دیده می‌شود و افراد زیر ۵۰ سال به ندرت به آن مبتلا می شوند. مردان بالای ۶۰ سال بیشتر در معرض خطر ابتلاء به سرطان پروستات هستند و باید بیشتر متوجه علائم هشدار دهنده این بیماری باشند.

عوامل ژنتیکی - سابقه ارثی سرطان پروستات عامل مهمی در ابتلا به این سرطان است. وجود سابقه سرطان پروستات بین اعضای نزدیک خانواده از جمله پدر و برادر احتمال ابتلا به این سرطان را افزایش می ‌دهد.

عوامل هورمونی ـ هورمون‌های استروئیدی (تستوسترون و آندروژنها) برای رشد و حفظ و عمل طبیعی آن در مردان بالغ نقش مهمی را ایفا می کند. افزایش میزان ترشح هورمون تستوسترون در خون اغلب موجب تسریع روند بدخیمی سرطان پروستات می شود.

تغذیه - رژیم غذایی دارای اثرات بالقوه ‌ای در پیشگیری و یا پیشتازی ایجاد سرطان پروستات به شمار می رود. مطالعات و تحقیقات علمی ثابت کرده ‌اند که سبزیجات حاوی مقادیر قابل توجهی ویتامین C و E، به خصوص گوجه فرنگی، عاملی محافظتی در مقابل سرطان پروستات تلقی می شوند در حالی که استفاده از مقادیر زیاد چربی حیوانی عامل مستعد کننده و پیشتاز در ایجاد سرطان پروستات شناخته شده است.

مواد شیمیایی - تماس با مواد شیمیایی سرطان‌زا در محیط مانند کادمیم، که در تهیه برخی آلیاژها و باتری کاربرد دارد، عامل مستعد کننده و پیشتاز در ایجاد سرطان پروستات است.

بیماری های مقاربتی - وجود بیماریهای مقاربتی احتمال ابتلاء به سرطان پروستات را افزایش می‌دهد.

الگوهای غربالگر سرطان پروستات

معاینه غده پروستات از طریق معاینه مقعد (Digital rectal examination) از الگوهای غربالگر سرطان پروستات است. در این روش پزشک از داخل مقعد بیمار، غده پروستات را معاینه می ‌کند. وجود سطح خشن و نامنظم بافت از علائم هشدار دهنده سرطان پروستات محسوب می ‌شود.

تومورهای سرطانی آنتی‌ ژن‌های مشخصی را تولید می ‌کنند که ممکن است از طریق آزمایش خون کشف شوند. آنتی ‌ژنی که به طور کامل توسط غده پروستات تولید می ‌شود، آنتی ‌ژن اختصاصی پروستات (Prostate Specific Antigen ,PSA) است. تشخیص سریع سرطان پروستات با اندازه‌ گیری آنتی‌ ژن اختصاصی پروستات از آزمایش های غربالگر این بیماری است. در بیمارانی که مبتلا به سرطان پروستات هستند، مقدار این آنتی ژن در سطح بالاتری است.

البته تنها سطح PSA در آزمایش خون فرد نمایانگر ابتلا به سرطان پروستات نیست. در برخی از موارد عفونت و یا ”بزرگی خوش ‌خیم“ حجم غده پروستات می ‌تواند سبب افزایش میزان PSA در خون شود. از این رو، ترکیب معاینه مقعد توأم با آزمایش تعیین سطح PSA از طریق خون روش دقیق‌تری برای تشخیص سرطان پروستات است و برای اطمینان بیشتر، در مراحل بعدی آزمایشات دیگری مانند تصویرنگاری باز آوای مغناطیسی (MRI)، سونوگرافی (Ultrasound)، توموگرافی کامپیوتری (CT SCAN) و نمونه ‌برداری از غده (Biopsy) نیز انجام می‌گیرد.

تشخیص به موقع بیماری، دست کم ۵ سال بیشتر به زندگی مبتلایان به سرطان پروستات اضافه می‌کند. توصیه می‌شود مردان در سنین بالای ۴۰ سال سالیانه مورد معاینه غده پروستات ازطریق معاینه مقعد قرار گیرند و در سنین بالای ۵۰ سال، هر سال آزمایش آنتی‌ژن مخصوص پروستات را انجام دهند.

درمان سرطان پروستات

با در نظر گرفتن شرایط بیمار ممکن است یک یا ترکیبی از این الگوها تجویز شود:

۱-تحت نظر گرفتن بیماری: در این روش بیمار به طور دقیق تحت نظر پزشک قرار می گیرد، بدون اینکه الگوی درمانی بر روی او اعمال شود. این روش برای بیمارانی تجویز می‌ شود که جراحی برایشان مفید نیست و یا رشد غده سرطانی پروستات آنها بسیار کند و آهسته است و در درازمدت تأثیر سوء بر سلامتی او نخواهد گذاشت.

۲ . -جراحی: برداشتن کامل غده پروستات (پروستکتومی Prostatectomy).

۳-کرایوتراپی (Cryotherapy) : استفاده درمانی از سرمای شدید. در این روش سوند (probe) سونوگرافی به داخل مقعد انداخته می شود تا پزشک تصویر محل مورد نظر را بر روی صفحه ببیند. در این روش پزشک با انداختن سوند درون غده پروستات از طریق شکاف کوچکی بین مقعد و کیسه حاوی بیضه‌‌ ها نیتروژن مایع را به غده پروستات هدایت می‌ کند. نیتروژن مایع در داخل بافت منجر به انجماد بافت و انهدام سلول‌های سرطانی بافت غده پروستات می‌ شود. کرایوتراپی روشی موثر برای درمان مقاطع کوچک ابتلا به سرطان است. احتمال آسیب دیدگی مثانه و التهاب دستگاه تناسلی از عوارض جانبی این روش است.

۴-شیمی درمانی: استفاده از داروهای شیمیایی منجر به انهدام سلولهای سرطانی می ‌شود. عوارض جانبی شیمی درمانی عبارتند از: ریزش موی سر و ابرو، کاهش گلبولهای سفید خون، ضعف سیستم ایمنی و دفاعی بدن، عفونت، احساس درد، خشکی دهان و پوکی استخوان.

۵-رادیوتراپی: از آنجا که تومور ممکن است بافتهای اطراف غده پروستات را در بر گرفته باشد انجام جراحی و برداشتن غده پروستات کافی نیست و هر تظاهری از وجود PSA در آزمایش حاکی از گستردگی تومور است. در چنین وضعیتی الگوهای درمانی وسیع‌ تری مانند رادیوتراپی پی ‌گیری می ‌شود. هدف از رادیوتراپی کنترل رشد سلولهای سرطانی است. تابش اشعه به محل تومور ممکن است به صورت خارجی یا داخلی باشد.

رادیوتراپی خارجی: در این روش بیمار در معرض تشعشع قرار می‌ گیرد. اشعه از چند زاویه مختلف از خارج از بدن به تومور هدایت می ‌شود. این روش کاملا بدون درد است و به مدت ۷ تا ۸ هفته ادامه دارد. ولی بیمار از عوارض جانبی مانند تحریک‌ پذیری مقعد، اسهال و خستگی مفرط ناشی از تابش پرتو گزارش می ‌دهد. اثرات اشعه ممکن است واکنشهای پوستی به صورت التهاب، خارش، سوزش، ترشح یا پوسته پوسته شدن پوست را به دنبال داشته باشد. تهوع، ‌استفراغ، بی‌ اشتهایی و آسیب‌های عروقی و تنفسی می تواند از دیگر عوارض جانبی رادیو تراپی باشد. همچنین رادیوتراپی ممکن است باعث سرکوب سیستم خونساز بدن و کاهش گلبولهای سفید و ضعف سیستم ایمنی بدن و نهایتا بروز عفونت شود.

رادیو تراپی داخلی یا براکی تراپی (Brachy therapy): براکی تراپی برای رساندن مستقیم مقدار زیادی اشعه به ضایعه بدخیم است. در این روش، در اتاق عمل با استفاده از سرنج‌ های نازک مواد یونیزه در بدن بیمار کاشته می‌ شود.

۶-هورمون درمانی : از آنجا که هورمون تستوسترون به رشد سرطان غده پروستات کمک می کند، هدف از هورمون درمانی کاهش هورمون جنسی در بدن است. این روش با به کارگیری داروهای ضد تستوسترون انجام می‌ گیرد و شامل تجویز هورمون استروژن به عنوان قرص است که تاثیر ضد تستوسترون دارد. عوارض جانبی استفاده از قرصهای حاوی استروژن شامل درد در پستان و رشد پستان است که با قطع مصرف قرص‌ ها از بین می ‌رود.

جلوگیری از مرگ و میر ناشی از سرطان پروستات با تشخیص زودرس امکان‌پذیر است. اکنون با اطلاعات و روشهای جدید الگوهای درمانی، برای درصد بالایی از بیماران مبتلا به سرطان پروستات، امکان بهبودی کامل فراهم شده است.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان ریه
 
سرطان ریه یکی از اصلی ترین عوامل مرگ و میر از میان سرطان ها شناخته شده است و بیشترین میزان مرگ و میر را در مقایسه با سرطان سینه، پروستات و سایر سرطان ها ی چندگانه دارد. سرطان ریه از سال ۱۹۸۷ به بعد بیشترین میزان مرگ را نسبت به سرطان سینه در میان زنان، به خود اختصاص داده است. در سال ۱۹۹۹، ۶۵۰۰۰ زن در اثر این سرطان جن خود را از دست دادند.

 خانم ها هم اکنون جز شماری از موارد جدید سرطان ریه هستند. بین سال های ۱۹۷۴ تا ۱۹۹۴ سرطان ریه نزدیک به ۱۵۰ درصد در میان زنان افزایش پیدا کرده است. این در حالی است که در بین مردان فقط ۲۰ درصد رشد داشته است.

چرا این تعداد خانم در سال بر اثر این سرطان جان خود را از دست می دهند.؟
 تحقیقات نشان می دهد از آنجایی که خانم ها تعداد کمتری سیگار نسبت به آقایون می کشند و سیگار کمتری را فرو می دهند اما با این حال خانم ها ۵/۱ درصد احتمال گرفتن سرطان ریه شان از آقایان بیشتر است.

● علائم و نشانه های هشدار دهنده
 متاسفانه، نشانه های سرطان ریه سال های متعددی طول می کشد تا خود را بروز دهد. لذا اکثرا در مرحله ای مشخص می شود که شرایط پیشرفته مریضی است. برخی از علائمی که رخ می دهد عبارتند از :
 ▪ سرفه افرادی که سیگار می کشند زیاد می شود و از شدت بیشتری برخوردار است.
 ▪ افزایش میزان خلط سینه
 ▪ خس خس کردن سینه
 ▪ سرفه افرادی که سیگار نمی کشند بیش از دو هفته طول می کشد.
 ▪ تغییر رنگ خلط سینه
 ▪ مشاهده خون در خلط سینه
 ▪ دوره های مکرر حالت ذات الریه یا برونشیت

● علائم و نشانه هایی که می تواند به مرحله نهایی این سرطان مربوط باشد:
 ▪ خستگی مفرط
 ▪ از دست دادن اشتها
 ▪ سر درد، درد استخوان و درد مفاصل
 ▪ شکستگی های استخوان که مربوط به جراحت های تصادفی نباشد
 ▪ اثرات وابسته به اعصاب، عدم تعادل در راه رفتن و یا از دست دادن حافظه به سورت دوره ای
 ▪ ورم گردن یا صورت
 ▪ از دست دادن وزن بی دلیل

 سایر علائم و نشانه ها ممکن است در اثر کسترش این سرطان به سایر بخش های بدن باشد که شامل سر درد، ضعف، درد، شکستگی استخوان، خونریزی و یا لخته شدن خون باشد.

 اگر در شما و یا هر فرد دیگری در اطراف شما این نشانه ها مشاهده شد سریعا به پزشک مراجعه کنید. تعداد افرادی که طول دوره ی بقایشان نزدیک به ۵ سال است نزدیک به ۵۰ درصد می رسد.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان معده
نکات کلیدی این بخش:
سرطان معده یک بیماری است که در آن سلول‌های بدخیم (سرطانی) در لایه پوشاننده معده شکل می‌گیرند.
سن، رژیم غذایی، و بیماری‌های معدی بر خطر ابتلا به سرطان معده تأثیر مي‌گذارند.
علائم احتمالی سرطان معده عبارتند از سوءهاضمه و ناراحتی یا درد معده.
آزمایش‌هايي که وضعيت معده و مری را می‌سنجند برای کشف و تشخیص سرطان معده استفاده می‌شوند.

عوامل خاصی بر پیش‌آگاهی (امكان بهبود) و حق انتخاب‌های درمان تأثیر می‌گذارند.

سرطان معده یک بیماری است که در آن سلول‌های بدخیم (سرطانی) در لایه پوشاننده معده شکل می‌گیرند.

معده یک اندام g شکل در قسمت فوقانی شکم و بخشی از سیستم گوارشی است که ریزمغذی‌های (ویتامین‌ها، مواد معدنی، کربوهیدرات‌ها، چربی، پروتئین‌ها و آب) موجود در غذای خورده شده را پردازش کرده و به دفع مواد زائد از بدن کمک می‌کند. غذا از طریق یک لوله باریک ماهیچه‌ای که مری نامیده می‌شود، از حلق به معده منتقل می‌شود. غذاهای نیمه‌هضم شده پس از ترک معده به روده کوچک و پس از آن به روده بزرگ وارد می‌شوند.

معده و مری بخشی از سیستم گوارشی فوقانی هستند.

دیواره معده از سه لایه بافت تشکیل شده است: لایه مخاطی (داخلی‌ترین لایه)، لایه ماهیچه‌ای (میانی) و لایه سروزی (بیرونی‌ترین لایه).

سرطان معده در سلول‌‌های تشکیل‌دهنده لایه مخاطی شروع شده و وقتی که رشد کند به لایه‌های بیرونی هم رسوخ مي‌كند.

تومورهای استرومال در حمایت از بافت رابط به‌وجود می‌آیند و به شیوه‌ای متفاوت از سرطان معده درمان می‌شوند. برای آگاهي، خلاصه PDQ را در درمان سارکومای بافت نرم ببینید.

برای آگاهي راجع به سرطان‌های معده، خلاصه‌های PDQ زیر را ببینید:
سرطان‌های غیرمعمول دوران کودکی.
پیشگیری از سرطان معده.
غربالگری سرطان معده.

سن، رژیم غذایی و بیمارهاي معده می‌تواند بر خطر ابتلا به سرطان معده تأثیر بگذارد.

هر چیزی که امكان ابتلا به یک بیماری را افزایش می‌دهد، عامل خطرزا نامیده می‌شود. بودن عامل خطرزا بدین‌معنا نیست که شما به سرطان مبتلا خواهید شد و نبود آن به معنی عدم ابتلای شما به سرطان در آینده نیست. افرادی که فکر می‌کنند در معرض خطر ابتلا باشند باید این موضوع را با پزشک در میان بگذارند.

عوامل خطرزاي سرطان معده به شرح زیرند:
عفونت هليکوباکتر پیلوری (H.پیلوری) در معده.
گاستریت (التهاب معده) مزمن.
کم‌خونی پرنیسیوز.
متاپلازی روده‌ای (وضعیتی که در آن سلول‌های تشکیل‌دهنده روده جایگزین ساختار معده می‌شوند).
پولیپوز آدنوماتوز فامیلی (FAP) یا پولیپ‌های معده.
داشتن رژیم غذایی پرنمک و غذاهای دودی و مصرف اندك میوه و سبزی.
خوردن غذاهایی که به شیوه مناسبی تهیه یا نگهداری نشده‌اند.
مرد و يا مسن بودن.
کشیدن سیگار.
داشتن مادر، پدر، خواهر یا برادری که مبتلا به سرطان معده بوده است.

علائم احتمالی سرطان معده عبارتند از سوءهاضمه و احساس درد یا ناراحتی در معده.

این علائم و علامت‌های دیگر می‌توانند از وجود سرطان معده حكايت داشته باشند. شرایط دیگر نيز می‌توانند علائم مشابهی ایجاد کنند.

در مراحل اولیه سرطان معده، علائم زیر ممکن است ظاهر شوند:
سوءهاضمه و ناراحتی معده.
احساس پري پس از خوردن غذا.
دل‌آشوبه ملایم.
بی‌اشتهایی.
سوزش معده.

در مراحل پیشرفته‌تر سرطان معده، علائم زیر ممکن است ايجاد شوند:
وجود خون در ادرار.
حالت تهوع.
کاهش وزن به دلایل نامعلوم.
درد معده.
زردی (زردی چشم و پوست).
آسیت (تولید مایع در شکم).
دشواري در بلع غذا.

هرگاه يكي از این مشکلات اتفاق بیفتد، باید به پزشک اطلاع دهيد.

از آزمایش‌هايي که مری و معده را مورد معاینه قرار مي‌دهند، برای کشف و تشخیص سرطان معده استفاده می‌شود.

می‌توان از آزمایش‌ها و روش‌های زیر استفاده نمود:
بررسی‌های شیمیایی خون: روندی است که در آن نمونه‌اي از خون بيمار برای اندازه‌گیری میزان مواد خاص آزاد شده در بدن توسط اندام‌ها و بافت‌های آن، مورد آزمایش قرار مي‌گيرد. میزان غیرعادی (بیش‌تر یا کم‌تر از حد نرمال) یک ماده می‌تواند علامت وجود یک بیماری در اندام بافت تولیدکننده آن ماده باشد.
شمارش کامل خون (CBC): روندی که در آن نمونه‌اي از خون مي‌گيرند و برای موارد زیر بررسی می‌شود:
شمارش گلبول‌های قرمز، گلبول‌های سفید و پلاکت‌ها
میزان هموگلوبین (پروتئینی که اکسیژن را حمل می‌کند) در گلبول‌های قرمز.
نسبت گلبول‌های قرمز در نمونه موردنظر

آندوسکوپی فوقانی، آزمايشي برای مشاهده درون مری، معده و اثنی عشر (اولین قسمت از روده کوچک) به‌منظور بررسی مناطق غیرعادی است.

آندوسکوپ که وسیله‌ای نازک و لوله‌ای شکل به‌همراه نور و لنز برای دیدن است، از طریق دهان و گلو به درون مری فرستاده می‌شود.

آندوسکوپی فوقانی. یک لوله نازک روشن برای جست‌وجوی مناطق غیرعادی مری، معده و اولین بخش روده کوچک از طریق دهان وارد بدن می‌شود.

آزمایش بررسي امكان وجود خون در مدفوع: آزمایش مدفوع برای یافتن خون در آن است که با كمك میکروسکوپ امكان‌پذير مي‌شود.

بلع باریوم: یک سری عکس با اشعه ايكس ايكس ري (x-ray) از مری و معده است. بیمار یک محلول حاوی باریوم (یک ترکیب سفید نقره‌ای متالیک) می‌نوشد. این مایع مری و معده را می‌پوشاند و عکس‌های x-ray گرفته می‌شوند. این روند گرفتن عكس رنگي از دستگاه گوارش فوقانی نیز نامیده می‌شود.

بلع باریوم. به بیمار محلول باریوم خورانده مي‌شود و آن محلول از طریق مری در معده جریان می‌یابد. عکس‌های x-ray برای جست‌وجوی مناطق غیرعادی گرفته می‌شوند.

نمونه‌برداری: برداشتن سلول‌ها یا بافت‌هایی است که می‌توان آنها را زیر میکروسکوپ برای بررسی وجود علائم سرطان مشاهده کرد. معمولاً نمونه‌برداری معده هنگام آندوسکوپی انجام می‌شود.

سي.‌تي. اسکن (CAT Scan): روندی است که از زوایای مختلف تعدادي عکس‌های دقیق (با جزئیات) از مناطق درون بدن گرفته می‌شود. عکس‌ها با كمك کامپیوتر متصل به دستگاه اشعه ايكسx-ray گرفته می‌شوند. ممکن است یک ماده رنگی در ورید تزریق و یا به بیمار نوشانده شود تا اندام‌ها و بافت‌ها، واضح‌تر مشاهده شوند. این روند توموگرافي كامپيوتري نيز نامیده می‌شود.

عوامل خاص بر پیش‌آگاهی (امكان بهبود) و حق انتخاب درمان تأثیر می‌گذارد.

پیش‌آگاهی (امكان بهبود) و حق انتخاب‌های درمان به موارد زیر بستگی دارد:

• مرحله و درجه سرطان (آیا هنوز فقط در معده است یا به غدد لنفاوی یا دیگر نقاط بدن نيز سرایت کرده است.)

• سلامت عمومی بیمار

هرگاه سرطان معده در مراحل اولیه کشف شود، امكان بهبود بیش‌تر است. چون سرطان معده معمولاً وقتی تشخیص داده می‌شود، كه در مرحله پیشرفته‌ای است.

در مراحل پیشرفته‌تر، سرطان معده را می‌توان درمان کرد اما به‌ندرت کاملاً درمان مي‌شود. مشارکت در یکی از پژوهش‌های بالینی انجام شده برای ارتقاء درمان، باید مورد توجه قرار گیرد. اطلاعات راجع به پژوهش‌های بالینی در حال انجام در پايگاه انستيتوي ملي سرطان در دسترس است.

مراحل سرطان معده

نکات کلیدی این بخش:
پس از اینکه سرطان معده تشخیص داده شد، برای اینکه بدانيم آیا سرطان در معده یا اعضای دیگر بدن منتشر شده است باید آزمایش‌هايي انجام شود.
سرطان از سه راه در بدن منتشر می‌شود.
مراحل زیر برای سرطان معده مورد استفاده قرار می‌گیرد.
مرحله صفر (0) كارسينوماي درجا (carcinoma in situ)
مرحله يك (I)
مرحله دو (II)
مرحله سه (III)
مرحله چهار (IV)

پس از اینکه سرطان معده تشخیص داده شد، برای اینکه بدانيم آیا سلول‌های سرطانی در معده یا دیگر بخش‌های بدن منتشر شده‌اند بايد آزمايش‌هايي انجام شود، كه به اين عمل «تعيين مرحله» مي‌گويند.

اطلاعات به‌دست آمده از عمليات تعیین مرحله، مرحله بیماری را معین می‌کند. دانستن مرحله بیماری برای انجام جراحی مهم است.

آزمایش‌ها و بررسی‌های زیر ممکن است در عمليات تعیین مرحله مورد استفاده قرار بگیرند:
آزمایش‌های B-HCG (beta-human chorionic gonoclotropin)، CA-125 و CEA (آنتی‌ژن کارسیوامبریونیک: آزمایش‌هايي که سطح B-HCG، CA-125 و CEA را در خون اندازه‌گیری می‌کنند. این مواد هم از طریق سلول‌های سرطانی و هم سلول‌های عادی وارد جریان خون می‌شوند. هنگامی‌که بیش از میزان عادی در خون موجود باشند، می‌توانند علامتی از سرطان معده یا نارسايي‌هاي دیگر محسوب مي‌شوند.
عكس قفسه سينه با اشعه ايكس: که یک ايكس ري از اندام‌ها و استخوان‌های درون سینه است. ايكس ري (x-ray) نوعي انرژی است که به درون بدن نفوذ کرده و تصویری از مناطق مختلف بر روی فیلم ایجاد کند.
سونوگرافی آندوسکوپیک (EUS): شیوه‌ای که در آن یک آندوسکوپ، معمولاً از طریق دهان یا مقعد، وارد بدن می‌شود. آندوسکوپ یک وسیله لوله‌ای شکل نازک است که یک منبع نور و یک لنز برای دیدن دارد. کاوشگر در انتهای آندوسکوپ امواج مافوق صوت (اولتراسوند) به بافت‌ها یا اندام‌های داخلی وارد مي‌كند كه در برخورد با اندام يا بافت موردنظر منعكس شده و تصویری از بافت‌های بدن را ایجاد می‌کنند که سونوگرام نامیده می‌شود. این شیوه به نام آندوسونوگرافی نیز شناخته می‌شود.
سي.‌تي.‌اسکن (CTScan): شیوه‌ای که در آن تعدادي عکس دقیق از زاویه‌های مختلف از مناطق درون بدن تهیه می‌شود. این عکس‌ها به‌وسیله کامپیوتری که به یک دستگاه اشعه ايكس (x-ray) متصل است، گرفته می‌شوند. برای کمک به نمایش بهتر بافت‌ها و اندام‌ها، ممکن است به بیمار ماده حاجب خورانده شود و یا در ورید او تزریق شود. این شیوه توموگرافی کامپیوتری، توموگرافی کامپیوتری شده یا توموگرافی محوری (مقطعی) کامپیوتری شده نیز نامیده می‌شود.
لاپاروسکوپی: نوعی جراحی است که برای معاینه اندام‌های درون شکم به‌منظور بررسي علائم بیماری به‌کار می‌رود. شکاف‌های (برش‌های) کوچکی در دیواره شكم ایجاد می‌شود و لاپاروسکوپ (لوله‌اي نازک روشن) را وارد یکی از آن شکاف‌ها می‌کنند. ممکن است وسیله‌های دیگری از طریق اين شکاف‌ها برای انجام کارهایی مانند برداشتن اندام‌ها یا نمونه‌های بافتی برای نمونه‌برداري (بیوپسی) وارد بدن شوند.
پت اسکن PET (اسکن توموگرافی با گسیل پوزیترون): روشی است برای یافتن سلول‌های تومور بدخیم در بدن. مقدار کمی گلوکز (شکر) رادیواکتیو در یک رگ تزریق می‌شود. اسکنر پت PET دور بدن می‌چرخد و از جاهایی که گلوکز راديواكتيو در بدن جريان دارد، عکس‌برداری می‌کند. گلوكوز راديواكتيو موجب مي‌شود كه سلول‌های تومور بدخیم در عکس واضح‌تر باشد چون نسبت به سلول‌های عادی، گلوکز بیش‌تری را مصرف می‌کنند و فعال‌ترند.

سرطان به 3 شیوه در بدن منتشر می‌شود. سه راهی که سرطان از طریق آنها در بدن منتشر می‌شود عبارتند از:
از طریق بافت. سرطان به بافت‌های عادی اطراف خود حمله می‌کند.
از طریق سیستم لنفاوی. سرطان به سیستم لنفی حمله می‌کند و از طریق مجراهای لنفی به مناطق دیگر بدن منتقل می‌شود.
از طریق خون. سرطان به سیاهرگ‌ها و مویرگ‌ها حمله می‌کند و از طریق خون به مناطق دیگر بدن نفوذ مي‌كند.

وقتی ‌که سلول‌های سرطانی از غده اولیه (اصلی) جدا شده و از طریق لنف یا خون به نقاط دیگر بدن نفوذ مي‌كند، ممکن است تومور دیگری (ثانویه) تشکیل شود. برای مثال، اگر سرطان پستان به استخوان‌ها سرایت کند، سلول‌های سرطانی موجود در استخوان در واقع همان سلول‌های سرطان پستان هستند و بیماری، سرطان پستان متاستاتیک خوانده مي‌شود نه سرطان استخوان.

مراحل زیر برای سرطان معده مورد استفاده قرار می‌گیرند:

مرحله صفر كارسينوماي درجا (Carcinoma in Situ)

در مرحله صفر ، سلول‌های غیرعادی در ساختار لایه مخاطی (داخلی‌ترین لایه) دیواره معده یافت می‌شوند. این سلول‌های غیرعادی كه ممکن است تبدیل به سرطان شوند و به بافت‌هاي سالم مجاور سرایت کنند. مرحله صفر كارسينوماي درجا Carcinoma in Situ نامیده می‌شود.

مرحله يك (I)

در مرحله يك (I)، سرطان تشکیل شده است، و بسته به اینکه در کجا منتشر شده، به مرحله يك اي و يك بي (IA و IB) تقسیم می‌شود.
مرحله يك اي (IA): سرطان در لایه مخاطی (درونی‌ترین لایه) دیواره معده كاملاً رسوخ كرده است.
مرحله يك بي (IB): سرطان در بخش‌های زیر گسترش‌یافته:
در لایه مخاطی (درونی‌ترین لایه) دیواره معده و تا 6 غده لنفاوی مجاور تومور یا در لایه ماهیچه‌ای (میانی) دیواره معده.

مرحله دو (II)

در مرحله دو سرطان معده، سرطان در بخش‌های زیر منتشر شده است:
کاملاً در لایه مخاطی (داخلی‌ترین لایه) دیواره معده و در 7 الی 15 غده لنفاوی مجاور تومور نیز یافت می‌شود.
در لایه ماهیچه‌ای (میانی) دیواره معده و تا 6 غده لنفاوی مجاور تومور یافت می‌شود.
در لایه سروزی (بیرونی‌ترین) دیواره معده گسترش یافته ولی به هیچ غده لنفاوی یا اندام‌های دیگری رسوخ نكرده است.

مرحله سه (III)

در مرحله سه (III) سرطان معده بسته به جاهایی که سرطان گسترش یافته، به مراحل سه اي (IIIA) و سه بي (IIIB) تقسیم می‌شود:

مرحله سه اي (IIIA): سرطان در بخش‌های زیر گسترش یافته است:
در لایه ماهیچه‌ای (میانی) دیواره معده و در 7 الی 15 غده لنفاوی مجاور تومور یافت می‌شود.
در لایه سروزی (بیرونی‌ترین لایه) دیواره معده پيشروي كرده و در 1 الی 6 غده لنفاوی مجاور نیز یافت می‌شود.
در اندام‌های مجاور معده رسوخ كرده اما به هیچ غده لنفاوی یا اندام‌های دیگر بدن سرایت نکرده است.

مرحله سه بي (IIIB): سرطان به لایه سروزی (بیرونی‌ترین لایه) دیواره معده سرایت کرده و در 7 الی 15 غده لنفاوی مجاور تومور یافت می‌شود.

مرحله چهار (IV)

در مرحله چهار (IV)، سرطان به بخش‌های زیر سرایت کرده است:
اندام‌های مجاور معده و حداقل یک غده لنفاوی.
بیش از 15 غده لنفاوی.
بخش‌های دیگر بدن.

سرطان معده عودکننده

سرطان معده عودکننده، سرطانی است که بعد از درمان عود می‌کند (بازمی‌گردد).

سرطان ممکن است در معده یا بخش‌های دیگر بدن مانند ريه یا غدد لنفاوی عود کند.

حق انتخاب‌های درمان:

نکات کلیدی این بخش:
انواع مختلف درمان برای بیماران مبتلا به سرطان معده وجود دارد.
چهار نوع درمان استاندارد مورد استفاده قرار می‌گیرد:
عمل جراحی.
شیمی‌درمانی.
پرتودرمانی.
شیمی پرتودرمانی.
انواع جدید درمان در پژوهش‌های بالینی مورد آزمایش قرار مي‌گيرند. شايد بیماران بخواهند در پژوهش‌های بالینی شركت کنند. بیماران می‌توانند قبل، در طول درمان و یا پس از شروع درمان وارد پژوهش‌های بالینی شوند.
ممکن است آزمایش‌های پيگيري مورد نیاز باشد.

برای افراد مبتلا به سرطان معده انواع مختلف درمان وجود دارد.

انواع مختلف درمان برای مبتلايان به سرطان معده موجود است. برخی از درمان‌ها، استاندارد هستند (روش‌هايي كه در حال حاضر برای درمان از آنها استفاده می‌شود) و برخی از آنها طی پژوهش‌های بالینی در مرحله آزمایش‌اند. درمان پژوهش‌ بالینی مطالعه‌اي تحقیقاتی است که به بهبود درمان‌های رایج یا کسب اطلاعات در مورد درمان‌های جدید به مبتلایان سرطان کمک می‌کنند.

وقتی که پژوهش‌های بالینی نشان بدهند یک درمان جدید بهتر از درمان استاندارد است، ممکن است درمان جدید تبدیل به درمان استاندارد شود. شايد بیماران بخواهند در پژوهش‌های بالینی شركت کنند. بايد دانست كه در برخی از پژوهش‌های بالینی فقط بیمارانی که از درمان استاندارد استفاده نمی‌کنند، مي‌توانند شركت كنند.

چهار نوع درمان استاندارد مورد استفاده:

عمل جراحی

عمل جراحی درمان رایجی برای تمامی مراحل سرطان معده است. انواع عمل‌های جراحی زیر ممکن است مورد استفاده قرار گیرد:
معده‌برداری جزئی: برداشتن بخشی از معده و غدد لنفاوی مجاور است و بخش‌هایي از بافت‌ها و اندام‌های دیگر مجاور تومور طحال نیز ممکن است برداشته شود. طحال اندامی در قسمت فوقانی شکم است که خون را پالايش کرده و سلول‌های قدیمی خون را جدا می‌کند.
معده‌برداری کامل: برداشتن تمام معده، غدد لنفاوی مجاور و بخش‌هایی از مری، روده کوچک و بافت‌های مجاور تومور است. ممکن است طحال هم برداشته شود.

در اين‌صورت مری به روده کوچک وصل می‌شود تا بیمار بتواند به خوردن و نوشیدن ادامه دهد.

اگر تومور تمام معده را در بر گرفته باشد، اما نتوان با جراحی استاندارد آن را کاملاً از ميان برداشت، ممکن است شیوه‌های زیر مورد استفاده قرار گیرد:
تعبیه استنت داخل مجرایی: روندی برای وارد کردن یک استنت (یک لوله باریک قابل ارتجاع) به‌منظور باز نگه داشتن یک راه عبور (مانند شریان‌ها یا مری) است. برای تومورهایی که راه عبور به داخل و بیرون معده را بسته‌اند، ممکن است عمل جراحی برای قرار دادن یک استنت از مری به معده یا از معده به روده کوچک انجام شود تا بیمار بتواند به‌صورت عادی غذا بخورد.
لیزردرمانی داخل مجرایی: روندی که در آن یک آندوسکوپ (یک لوله باریک روشن) به همراه یک لیزر متصل به آن وارد بدن می‌شود. لیزر ابزاري است كه با تاباندن نور خاصي می‌تواند به‌عنوان یک چاقوي جراحي مورد استفاده قرار گیرد.

شیمی‌درمانی:

شیمی‌درمانی نوعي درمان سرطان است که در آن برای متوقف کردن رشد سلول‌های سرطانی با کشتن سلول‌ها یا مانع تقسیم شدن آنها، از داروها استفاده می‌شود. وقتی شیمی‌درمانی از راه خوردن دارو و یا تزریق آن در رگ یا ماهیچه انجام می‌شود، داروها وارد جریان خون شده و به سلول‌های سرطانی سراسر بدن می‌رسند. (شیمی‌درمانی سیستمیک)

وقتی دارو مستقیماً در ستوان فقرات، یک اندام، و یا حفره بدن، مثل شکم وارد می‌شود، داروها عمدتاً سلول‌های سرطانی آن مناطق را تحت تأثیر قرار می‌دهند (شیمی‌درمانی منطقه‌ای).

راهی که برای انجام شیمی‌درمانی انتخاب می‌شود، به نوع و مرحله سرطان مورد درمان بستگی دارد.

پرتودرمانی:

پرتودرمانی نوعي درمان سرطان است که از اشعه‌ ايكس (x-ray) پرانرژی یا انواع دیگر اشعه‌ها برای کشتن سلول‌های سرطانی یا متوقف کردن رشد آنها استفاده مي‌شود.

دو نوع پرتودرمانی وجود دارد: پرتودرمانی بیرونی، که برای فرستادن اشعه برای مقابله سرطان از دستگاهي بیرون بدن استفاده می‌شود. پرتودرمانی درونی، که از مواد رادیواکتیو قرار داده شده در سوزن‌ها، دانه‌ها، لوله‌ها یا سوندهایی که مستقیماً درون یا مجاور سرطان قرار داده شده‌اند، استفاده می‌شود. روش انجام پرتودرمانی به نوع و مرحله سرطان مورد درمان بستگی دارد.

شیمی پرتودرمانی:

شیمی پرتودرمانی، روشی است که شیمی‌درمانی و پرتودرمانی را برای افزایش آثار هر دو، با هم ترکیب می‌کند.

اگر شیمی پرتودرمانی پس از جراحی برای افزایش امكان درمان انجام شود، کمکی نامیده می‌شود و اگر قبل از جراحی انجام شود شیمی‌درمانی قبل از عمل نامیده می‌شود.

انواع جدید درمان نيز در پژوهش‌های بالینی در حال آزمایشند.اطلاعات راجع به پژوهش‌های بالینی در پايگاه موسسه تحقيقات، آموزش و پيشگيري سرطان (www.NCI.ir) در دسترس‌اند.

ممکن است بیماران بخواهند در مطالعات بالینی شركت کنند.

برای برخی بیماران، شركت در یک پژوهش‌ بالینی مي‌تواند بهترین انتخاب درمان باشد. پژوهش‌های بالینی بخشی از كارهاي تحقيقاتي سرطان هستند. پژوهش‌های بالینی برای دانستن اینکه آیا درمان‌های جدید سرطان، مطمئن و مؤثر و یا بهتر از درمان‌های استاندارد هستند، انجام می‌شوند.

بسیاری از درمان‌های استاندارد سرطان در حال حاضر، بر مبنای پژوهش‌های بالینی گذشته پایه‌گذاری شده‌اند. بیمارانی که در یک پژوهش‌ بالینی شرکت می‌کنند ممکن است به‌صورت استاندارد درمان شوند یا در میان اولین کسانی باشند که یک درمان جدید را تجربه کرده‌اند.

بیماران می‌توانند قبل، در طول، یا پس از شروع درمان در پژوهش‌های بالینی شركت كنند.

برخی پژوهش‌های بالینی، تنها افرادی را در بر می‌گیرند که هنوز مورد درمان قرار نگرفته‌اند.

درمان‌های آزمایشی، بررسي بیمارانی که سرطانشان با درمان استاندارد بهتر نشده است، انجام مي‌شود. پژوهش‌های بالینی دیگری نیز وجود دارند که راه‌های توقف بازگشت (عود کردن) سرطان یا کاهش عوارض جانبی درمان را بررسی می‌کنند.

ممکن است آزمایش‌های پيگيري مورد نیاز باشند. برخی از آزمایش‌هايي که برای تشخیص سرطان یا پی بردن به مرحله آن انجام می‌شوند را می‌توان تکرار كرد.

برخی از آزمایش‌ها به‌منظور آگاهی از نحوه عملكرد درمان تکرار می‌شوند. تصمیم‌گیری در مورد اینکه درمان ادامه پیدا کند، تغییر داده و یا متوقف شود، بر مبنای نتایج این آزمایش‌ها انجام مي‌شود.

گاهي این عمل ارزيابي مجدد نامیده می‌شود.

انجام برخی از این آزمایش‌ها هر چند وقت یک بار پس از اتمام درمان، ادامه می‌یابد. نتایج این آزمایش‌ها می‌تواند نشان بدهد وضعیت شما عوض شده است یا سرطان عود کرده است (بازگشته است). این آزمایش‌ها برخی اوقات آزمایش‌ها یا معاینات متعارف (روتین) دنباله‌دار نامیده می‌شوند.

حق انتخاب‌های درمان هر مرحله

مرحله صفر (0) كارسينوماي درجا (carcinoma insitu)

مرحله يك I سرطان معده.

مرحله دو II سرطان معده.

مرحله سه III سرطان معده.

مرحله چهار IV سرطان معده.

مرحله صفر (0) كارسينوماي درجا (carcinoma insitu)

درمان مرحله صفر معمولاً عمل جراحی است (معده‌برداری کلی یا جزئی).

از طریق PDQ مرکز پژوهش‌های بالینی سرطان NCI که در حال حاضر در مرحله صفر سرطان معده (stage o gastric cancer) بیمار می‌پذیرد، پژوهش‌های بالینی آمریکا را مطالعه کنید.

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.

مرحله يك (I) سرطان معده

درمان مرحله يك I سرطان معده به اين شیوه‌‌ها انجام مي‌شود:
عمل جراحی (معده‌برداری کلی یا جزئی).
عمل جراحی (معده‌برداری کلی یا جزئی) که با شیمی رادیودرمانی ادامه می‌یابد.
پژوهش‌ بالینی شیمی رادیو درمانی که قبل از عمل جراحی انجام می‌شود.

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.

مرحله دو (II) سرطان معده

درمان مرحله دو (II) سرطان معده می‌تواند به روش‌های زیر باشد:
عمل جراحی (معده برداری کلی یا جزئی).
عمل جراحی (معده برداری کلی یا جزئی) که با شیمی پرتودرمانی ادامه می‌یابد.
شیمی‌درمانی قبل از عمل جراحی.
پژوهش‌ بالینی جراحی که با شیمی پرتودرمانی که داروهای جدید ضدسرطان را آزمایش می‌کنند، ادامه می‌یابد.
پژوهش‌ بالینی شیمی رادیو درمانی که قبل از عمل جراحی انجام می‌شود.

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.

مرحله سه (III) سرطان معده

درمان مرحله سه (III) سرطان معده به روش‌های زیر است:
عمل جراحی (معده‌برداری کلی).
عمل جراحی که با شیمی پرتودرمانی ادامه می‌یابد.
شیمی‌درمانی که قبل و بعد از عمل جراحي انجام می‌شود.
پژوهش‌ بالینی جراحی که با شیمی رادیودرمانی‌ای که داروهای ضدسرطان جدید را آزمایش می‌کند، دنبال می‌شود.
پژوهش‌ بالینی شیمی رادیو درمانی که قبل از عمل جراحی انجام می‌شود.

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.

مرحله چهار (IV) سرطان معده

درمان مرحله چهار (IV) سرطان معده که به اندام‌های دورتر سرایت کرده است، می‌تواند به شیوه‌های زیر باشد:
عمل جراحی (معده‌برداری کلی).
عمل جراحی که با شیمی پرتودرمانی ادامه می‌یابد.
شیمی‌درمانی که قبل و بعد از عمل انجام می‌شود.
پژوهش‌ بالینی جراحی که با شیمی رادیودرمانی‌ای که داروهای ضدسرطان جدید را آزمایش می‌کند، دنبال می‌شود.
پژوهش‌ بالینی شیمی رادیودرمانی که قبل از عمل جراحی انجام می‌شود.

درمان مرحله چهار (IV) سرطان معده که به اندام‌های دورتر سرایت کرده است، به شیوه‌های زیر است:
شیمی‌درمانی به‌عنوان درمان مسکن برای کاهش علائم بیماری و بهبود کیفیت زندگی.
لیزردرمانی داخل مجرایی یا قرار دادن استنت داخل مجرایی برای کاهش گرفتگی معده.
پرتودرمانی به‌عنوان درمان مسکن برای متوقف کردن خونریزی، تسکین درد یا کوچک کردن توموری که معده را فرا گرفته (بسته) است.
عمل جراحی به‌عنوان درمان مسکن برای متوقف کردن خونریزی یا کوچک کردن توموری که معده را فرا گرفته (بسته) است.
پژوهش‌ بالینی از ترکیبات جدید شیمی‌درمانی به‌عنوان درمان مسکن برای کاهش علائم بیماری و بهبود کیفیت زندگی

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.

درمان سرطان معده عودکننده:

درمان سرطان معده عودکننده به شیوه‌های زیر است:
شیمی‌درمانی به‌عنوان درمان مسکن برای کاهش علائم بیماری و بهبود کیفیت زندگی.
لیزردرمانی داخل مجرایی یا قرار دادن استنت داخل مجرایی برای کاهش گرفتگی (بسته بودن) معده
پرتودرمانی به‌عنوان درمان مسکن برای متوقف کردن خونریزی یا کوچک کردن توموری که معده را فرا گرفته (بسته) است.
عمل جراحی به‌عنوان درمان مسکن برای متوقف کردن خونریزی یا کوچک کردن توموری که معده را فرا گرفته (بسته) است.
پژوهش‌ بالینی از ترکیبات جدید شیمی‌درمانی به‌عنوان درمان مسکن برای کاهش علائم بیماری و بهبود کیفیت زندگی.

برای نتایج دقیق‌تر، با استفاده از مشخصات دیگر مانند مکان آزمايش‌ها، نوع درمان، یا نام دارو، جست‌وجو را محدود کنید.



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


سرطان سینه چیست؟
 

سرطان سینه، رشد مهار نشده‌ی سلولهای غیر طبیعی است كه در نواحی مختلف سینه ایجاد می شود. این اتفاق ممكن است در بافتهای مختلف مانند مجاری‌ای كه شیر را انتقال می‌دهند، در بافت تولید كننده‌ی شیر و در بافت غیر غددی رخ دهد. 

سرطان سینه پس از سرطان پوست دومین سرطان شایع در زنان است. هر ساله تعداد زیادی از مبتلایان به سرطان سینه تشخیص داده می‌شوند و تعدادی نیز جان خود را از دست می‌دهند. خطر ابتلا به سرطان سینه با افزایش سن بیشتر می شود. 

در حدود سه چهارم از موارد بیماری در زنان بالای 50 سال ایجاد می شود. 

به جز سن سایر عوامل خطر شامل این موارد هستند:

* سابقه‌ی فامیلی سرطان سینه

* سابقه‌ی قبلی ابتلا به سرطان سینه و یا برخی موارد غیر طبیعی دیگر در بافت سینه

* افزایش مواجهه زنان با هورمون استروژن كه در شرایط زیر رخ می دهد:

* بروز اولین دوره‌ی قاعدگی قبل از 13 سالگی

* یائسگی بعد از 51 سالگی

* استفاده از درمان جایگزینی هورمون با استروژن

* افرادی كه در طول زندگی باردار نشده‌اند و یا اولین بارداری آنها بعد از 30 سالگی بوده است.

* اضافه وزن و چاقی خصوصاً بعد از یائسگی

* مصرف الكل

* زندگی بی تحرك و فعالیت بدنی كم
اگرچه این بیماری در زنان بسیار شایع‌تر است اما در مردان نیز روی می‌دهد.
 
   علائم:

علائم سرطان سینه شامل این موارد هستند:

* وجود توده و یا افزایش ضخامت در سینه و یا ناحیه‌ی زیر بغل

* ترشح شفاف یا خونی از سینه

* پوسته‌ریزی در نوك سینه

*  فرو رفتن نوك سینه به داخل

* قرمزی و یا تورم سینه

* فرو رفتگی پوست سینه كه در آن پوست، حالتی شبیه به پوست پرتقال پیدا می كند.

* وقوع تغییر شكل سینه كه موجب متفاوت شدن آن با سینه‌ی دیگر شود. 
* زخم در پوست سینه كه بهبود پیدا نكند.

تشخیص:

پزشك شما در باره‌ی عواملی كه خطر بروز سرطان سینه را افزایش می دهد سوال می كند.  مخصوصاً اگر سابقه‌ی فامیلی بیماری وجود داشته‌باشد. سوالاتی نظیر:

 احساس توده یا افزایش ضخامت در سینه، تو رفتگی نوك سینه و یا ترشح از نوك سینه، تورم و یا تغییر در شكل ظاهری سینه،  قرمزی یا فرو رفتگی پوست سینه و بزرگ شدن غدد لنفاوی زیر بغل.

اگر در معاینات توده‌ای یافت شود و یا در عكسهای رادیولوژی بافت غیر طبیعی وجود داشته‌باشد پزشك شما ارزیابی بیشتر را برای بررسی سرطان سینه احتمالی توصیه خواهد كرد.

 در برخی موارد قدم بعدی بررسی سونوگرافی است تا قوام توده را مشخص كند.  سونوگرافی نشان می‌دهد كه توده یك بافت توپر و سفت است و یا اینكه یك كیست پر از مایع و غیر سرطانی است.

 اگر توده سفت باشد پزشك نمونه‌برداری را توصیه می كند. این به این معنی است كه بافت غیر طبیعی برای بررسی آزمایشگاهی فرستاده می‌شود.

 ممكن است بدون انجام سونوگرافی نمونه برداری انجام شود. ممكن است از توده نمونه‌برداری شود و یا كل توده برای بررسی آزمایشگاهی فرستاده شود. نمونه‌برداری وجود سرطان سینه را اثبات می‌كند. 

دوره‌ی بیماری:

سرطان سینه تا زمانی كه درمان نشود رشد می‌كند و منتشر می‌شود.

پیشگیری:

اگرچه این اقدامات مصون ماندن ازسرطان سینه را تضمین نمی‌كنند اما به پیشگیری از آن كمك می‌كنند.

* سیگار نكشید

* وزن خود را در حد طبیعی و مناسب حفظ كنید

* مرتب ورزش كنید.

* مصرف الكل را محدود كنید. 

* رژیم غذایی سالمی داشته باشید كه حاوی مقادیر زیادی از سبزیجاتی مانند كلم بروكلی،  كلم و گل كلم باشد.

* در حال حاضر توصیه سازمانهای تحقیقاتی- بهداشتی بیانگر تشویق افراد به انجام معاینه فردی و یا عدم انجام آن نیست.  اما اگر سن شما زیر 40 سال است هر سه سال یك بار و در صورتی كه بالای 40 سال دارید هر ساله باید توسط پزشك معاینه شوید. 

* بررسی رادیوگرافی سینه یا ماموگرافی را به صورت مرتب انجام دهید. 

ماموگرام می‌تواند سرطان سینه را 5-2 سال پیش از اینكه تبدیل به یك توده‌ی قابل لمس شود نشان دهد. اگرچه بر سر تناوب انجام ماموگرافی‌ها اختلاف نظر وجود دارد، اما بسیاری از متخصصان همچنان توصیه می‌كنند كه زنان بالای 40 سال سالیانه یك ماموگرافی انجام دهند.  

محققان اختلال در برخی ژنها را در بروز سرطان سینه‌ی ارثی موثر می‌دانند و زنانی كه سابقه‌ی فامیلی بروز بیماری را دارند باید مشاوره‌ی ژنتیكی داشته‌باشند.

درمان:
درمان سرطان سینه به عوامل مختلفی بستگی دارد. ممكن است درمان جراحی به صورت برداشتن جزئی تا كامل سینه انجام شود و درمانهای مكمل مانند درمان دارویی، درمان هورمونی، شیمی درمانی و رادیوتراپی انجام گیرند. 



:: موضوعات مرتبط: آنکولوژی
نويسنده : الناز خاکیانی


تزریق سلول‌های ملانوسیت برای ویتلیگو
از آنجا که مشکل اصلی بیماران ویتیلیگو، ناکارآمد بودن سلول‌های ملانوسیت است، محققان پژوهشگاه رویان موفق به درمان بیماری ویتیلیگو با پیوند خودی (اتولوگ)سلول‌های ملانوسیت که یک روش سلول درمانی محسوب می‌شود، شدند. در این شیوه درمانی، ابتدا سلول‌های ملانوسیت از بیوپسی‌های بدست آمده از نواحی سالم پوست آن دسته از بیماران مبتلا به ویتیلیگو که پاسخ قابل قبولی برای درمان‌های متداول نداده‌اند به روش آنزیمی تحت شرایط کاملاً استریل جدا و به صورت داخل اپیدرمی تزریق می‌گردد. نتایج این شیوه درمانی جدید روی مبتلایان به لك و پیس كاملاً بی خطر و بسیار رضایت بخش بوده است.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


تزریق سلول‌های فیبروبلاست برای چین و چروک:
پيوند سلول‌هاي فيبروبلاستي كه مي‌تواند به صورت فقط تزريق سلول و يا سلول به همراه مواد پركننده مانند هيالورونيك اسيد و يا كلاژن باشد، شامل بيوپسي از ناحيه پشت گوش، جداسازي سلول‌هاي فيبروبلاست، كشت و تكثير سلول‌ها در محيط كاملا استاندارد، جمع‌آوري سلول‌ها و تزريق آنها در ناحيه ضايعه است. محيط كشت مورد استفاده براي تكثير سلول‌هاي فيبروبلاست بسيار ساده بوده و در آن نيازي به استفاده از محصولات حيواني همانند سرم گاوي نيست و مي‌توان به راحتي اين سلول را با استفاده از سرم انساني نيز كشت و تكثير داد.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


تزریق سلول‌های فیبروبلاست برای اسکار آکنه:
برای درمان اسکار جوش‌های آکنه هرچند می‌توان از مواد پرکننده استفاده نمود ولی لیز درمانی و پیوند سلول‌های فیبرپبلاستی روش‌ای درمانی نسبتا پایداری هستند. از آنجايي كه سلول‌هاي فيبروبلاست اصلي‌ترين سلول در ترميم زخم‌ها و اسكارهاي پوستي هستند تزريق آنها مي‌تواند براي بيماران درمان كننده باشد. در اين روش ابتدا يك بيوپسي از پوست بيمار تهيه شده و سپس سلول‌هاي فيبروبلاستي آن كشت شده و بعد از تكثير آنها به تعداد ۲۰ تا ۳۰ ميليون در۳ نوبت در نواحي اسكار به صورت زيرپوستي تزريق مي‌شوند. مطالعات نشان مي‌دهد كه اين روش به خصوص در بيماراني كه به روش ليزر درماني پاسخ نمي‌دهند مي‌تواند موثر باشد.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


تزریق فیبروبلاست برای اسکار لیشمانیوز:
يكي از مشكلات اصلي بيماران بعد از درمان دارويي و از بين بردن آلودگي انگلي به جاي ماندن اسكار بدشكل در نواحي قابل ديد بيمار است. اين اسكارها عميق بوده و قطر آنها ۲ تا ۳ سانتي‌متر مي‌تواند باشد كه در صورت تعدد مي‌تواند حتي ظاهري جذامي به بيمار بدهد. از آنجايي كه علت اصلي اين اسكارها از بين رفتن ساختار پوست در موضع درگير است به نظر مي‌رسد كه سلول‌درماني با استفاده از سلول‌هاي فيبروبلاستي و همچنين كراتينوسيتي در اين بيماران مي‌تواند درمان كننده بوده و منجر به ترميم اسكار گرد. لذا در اين روش بعد از تهيه بيوپسي از پوست بيمار، سلول‌هاي فيبروبلاستي آن كشت شده و در چندين نوبت در موضع اسكار تزريق مي‌گردند.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي فيبروبلاستي و كراتينوسيتي در بيماران مبتلا به اسكار و يا سوختگی
سوختگي يكي از بيماري‌هاي بالقوه ناتوان كننده و كشنده است كه به طور گسترده موجب از دست رفتن بافت پوستي مي‌گردد. در اين بيماران براي جايگزيني بافت از دست رفته از پيوند آلوگرافت پوستي استفاده مي‌شود كه معمولا موقت بوده و از آنجايي كه امكان استفاده از داروهاي سركوب كننده ايمني در اين بيماران نيز محدود است به سرعت رد مي‌شود. سلول‌هاي فيبروبلاست و كراتينوسيت اصلي‌ترين سلول‌هاي پوستي هستند كه مي‌توان با كشت و تكثير و پيوند آنها به همراه يك ناقل مناسب مشكل بيماران را در دراز مدت حل نمود.در اين مطالعه ابتدا در بيماراني كه دچار اسكار ناشي از سوختگي درجه سه شده‌اند يك بيوپسي پوستي تهيه شده و سلول‌هاي فيبروبلاست، كراتينوسيت و همچنين ملانوسيت آنها كشت شده و به همراه حامل چسب بافتی به محل اسكار بعد از تراشيدن اسكار پوستي، پيوند زده مي‌شود. مشابه اين عمل براي بيماران مبتلا به سوختگي حاد كه پيوند آلوگرافت دريافت كرده‌اند، انجام خواهد شد.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


استفاده از سلول درمانی در بیماری بي‌اختياري ادراري:
بي‌اختياري ادراري اغلب در زنان با تعداد حاملگي بيش از سه بار شايع بوده و براي درمان آن گاه لازم است كه براي بيمار چندين‌بار عمل جراحي صورت گيرد. تزريق سلول‌هاي بنيادي عضله مي‌تواند موجب تقويت عضلات اطراف مجرا شده و مشكل بيمار را برطرف نمايد. در مطالعه‌ای که برای درمان بی‌اختیاری چنین بیمارانی در مرکز سلول درمانی رویان طراحی شده از سلول‌های عظلانی برای تقویت مجاری ادراری استفاده خواهد شد. برای این منظور از بیماران انتخاب شده ابتدا يك بيوپسي از عضله به عمل آمده و سلول‌هاي بنيادي عضله (سلول‌هاي اقماري) جدا شده و كشت مي‌شوند. سپس سلول‌هاي كشت شده در محل مجرا تزريق مي‌گردند.

:: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
نويسنده : الناز خاکیانی


درمان بیماری‌های ایسکمیک استخوانی و غضروفی با استفاده از سلول‌های بنیادی
مطالعه اثر بخشي تزريق سلول‌هاي واجد CD133 مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به استئونكروز مفصل هيپ: كارآزمايي باليني فاز II/I
    موسسات و مراكز همكار: بيمارستان مدني كرج

    آسيب خون‌رساني به سر استخوان ران منجر به بيماري مي‌شود كه تحت عنوان استئونكروز مفصل هيپ شناخته می‌شود. براي حل اين مشكل در حال حاضر از روش جراحي براي كاهش فشاري كه منجر به قطع جريان خون شده و همچنين ايجاد كانال در داخل استخوان استفاده مي‌شود. استفاده از سلول‌هاي بنيادي مغز نشان مي‌دهد كه تزريق اين سلول‌ها در كانال‌هاي ايجاد شده مي‌تواند روند بهبود در اين بيماران را افزايش دهد. در مطالعه حاضر بيماران بعد از انتخاب براساس معيارهاي ورود و خروج تحت آسپيراسيون مغز استخوان قرار گرفته و سلول‌هاي واجد CD133 توسط سيستم CliniMACS جدا شده و در حين عمل جراحي در داخل كانال‌هاي ايجاد شده تزريق مي‌گردد



    :: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
    نويسنده : الناز خاکیانی


    مهندسي بافت مينيسك
    پارگي مينيسك يكي از مشكلات شايع به خصوص در ورزشكاران حرفه‌اي است كه به دليل قدرت ترميم پايين و مشكلات خون‌رساني ترميم آن مدت‌ها طول كشيده و بالقوه ناتوان كننده است. براي حل اين مشكل در حال حاضر از پيوند بافت‌هاي مصنوعي و يا بافت سلول‌زدايي شده جسد استفاده مي‌كنند كه به دليل زنده نبودن بافت و همچنين عدم وجود سلول در بافت در دراز مدت مشكلات عديده‌اي را براي بيماران ايجاد مي‌نمايد. لذا در طرح حاضر با استفاده از سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي خود بيمار هر دو بافت مورد استفاده سلولار شده و براي بيمار پيوند زده مي‌شود تا كارايي آن در دراز مدت و عوارض احتمالي اين روش مورد ارزيابي قرار گيرد.

    مطالعه اثر بخشي كشت سلول‌هاي مزانشيمي بر روي منيسك مصنوعي متشكل از پليمرپلي‌يورتان و كلاژن و پيوند آن در افراد مبتلا به پارگي منيسك:كارآزمايي باليني فازI

    مطالعه اثر بخشي كشت سلول‌هاي مزانشيمي بر روي منيسك مشتق از جسد و پيوند آن در افراد مبتلا به پارگي منيسك: كارآزمايي باليني فاز



    :: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
    نويسنده : الناز خاکیانی


    طرح‌هاي ترميم بافت استخواني با استفاده از سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي:
    سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي جزو اولين سلول‌هاي مهاجرت كننده به محل شكستگي استخواني است كه مسئول ترميم بافت آسيب ديده استخواني هستند. در شكستگي‌هايي كه به دليل وسعت ضايعه و يا مشكلات همراه استخوان‌ها جوش نمي‌خورند و يا دير جوش مي‌خورند، تزريق اين سلول‌ها به موضع مي‌تواند باعث ترميم سريع‌تر بافت استخواني گردد. اثر تزريق اين سلول‌ها در سلسله مطالعاتي كه توسط كميته علمي گروه ارتوپدي تدوين شده‌اند مورد ارزيابي قرار گرفته‌اند.
    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا جوش‌نخوردگي استخوان: كارآزمايي باليني فازI

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان به همراه فيبرين‌گلو در بيماران مبتلا جوش‌ نخوردگي استخوان: كارآزمايي باليني فازI

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به اختلالات طولي اندام در استخوان‌سازي تحت كشش: كارآزمايي باليني فاز I

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا كيست استخواني: كارآزمايي باليني فازI

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا UBC و يا ABC: كارآزمايي باليني فاز



    :: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
    نويسنده : الناز خاکیانی


    مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به آرتروز
    استفاده از سلول‌هاي كندروسيت براي درمان بيماران مبتلا به كندگي غضروف هميشه مقدور نبوده و به وجود بافت كنده شده و يا انجام بيوپسي نياز دارد از طرفي قدرت تكثير سلول‌هاي كندروسيت محدود است. در مقابل سلول‌هاي بنيادي ضمن آن كه توانايي تمايز به سلول‌هاي غضروفي را دارند قادرند در تعداد بالا تكثير يابند و دسترسي به آنها نيز آسان‌تر است. در مطالعه حاضر در بيماراني كه امكان دسترسي به بافت غضروفي آنها وجود نداشت ابتدا آسپيراسيون مغز استخوان صورت گرفت و سپس سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي جداسازي و كشت شدند. در نهايت سلول‌ها جمع‌آوري شده و در حامل فيبرين‌گلو در موضع پيوند زده شدند. نتايج نشان مي‌دهد كه اين روش هيچ عارضه خاصي براي بيمار نداشته و به طور موثري باعث ترميم بافت غضروفي در بيماران مي‌گردد.


    مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به آرتروز مفصل زانو: كارآزمايي باليني تصادفي دو سوكور فاز III

    با توجه به كارايي اوليه تزريق سلول‌هاي مزانشيمي در درمان بيماران مبتلا به آرتروز و همچنين بدون عارضه بودن اين روش، براي مطالعه دقيق‌تر كارايي اين روش مطالعه حاضر در ادامه مطالعه قبلي، به صورت تصادفي و دوسوكور طراحي و اجرا مي‌گردد. البته از آنجایی که مطالعه قبلی نشان داد که علایم بیماری ممکن است بعد از یک سال تا اندازه‌ای عود نماید لذا در این مطالعه بیماران دوبار سلول‌های مزانشیمی را دریافت می‌نمایند. بيماران به این صورت که بیماران بعد از انتخاب به صورت تصادفي در يكي از گروه‌هاي درماني و يا دارونما قرار گرفته و بعد از انجام آسپيراسيون مغز استخوان سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي جدا شده و كشت مي‌شوند و بعد از ذخیره نیمی از سلول‌ها در تانک‌های ازت بقیه در فضاي مفصلي تزريق می‌گردند. همچنين بيماران دريافت كننده دارونما، سلول‌هاي كشت شده فريز شده را در انتهاي دوره پيگيري (۶ ماه بعد از تزريق سلول‌هاي مزانشيمي) در صورت اثبات كارايي و عدم وجود عوارض دريافت خواهند كرد.

    علاوه بر مفصل زانو مطالعات ديگري براي حل اين مشكل در ساير مفاصل درگير طراحي و در حال اجرا است که عبارتند از:

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به آرتروز مفصل مچ پا: كارآزمايي باليني فاز I

    • مطالعه اثر بخشي كشت و پيوند سلول‌هاي بنيادي مزانشيمي مشتق از مغز استخوان در بيماران مبتلا به آرتروز مفصل هيپ: كارآزمايي باليني فاز



    :: موضوعات مرتبط: سلولهای بنیادی
    نويسنده : الناز خاکیانی